YABANCI UÇAK KAZALARI — 06 Mayıs 2014 at 18:56

Überlingen Uçak Kazası

by

Uberlingen

1 Temmuz 2002 gecesi saat 23.35’de Moskova’dan Barcelona’ya uçan Başkır Havayollarına ait Tupolev-154 ile Roma’dan Brüksel’e uçan DHL’ye ait Boeing-757 kargo uçağı 30 bin feet irtifada Constance Gölü üzerinde çarpıştı. UNESCO’nun düzenlediği okul gezisiyle İspanya’ya seyahat etmekte olan Başkurt Cumhuriyetinden 52 yetenekli çocuk ile birlikte iki uçakta toplam 71 kişi öldü. İşin bahtsız yönü, iki uçağın rotasının kesiştiği tek bir noktada çarpışmanın gerçekleşmiş oluşu idi…

Yasak olmasına rağmen görevli diğer ATC’nin başka odada dinlenmeye geçmesi ve 2 farklı istasyona sadece 1 ATC’nin bakması büyük bir hata idi. İsviçre hava kontrol merkezi o gece teknik bakıma girer. Birçok özellik kapatılır ve ATC’nin telefonları kesilir. Radar ekranının tazeleme hızı düşer ve en önemlisi 2 uçağın çarpışma rotasına girmesi durumunda uyarı veren sistem kapatılır. İki kişinin kullanması gereken monitörlere tek kişi bakar ve kaza anında kontrolör 2 monitörden 3 uçağı takip edip birisine iniş talimatları vermektedir. Yükünü azaltmak isteyen kontrolör uçakları kuleye bağlamak ister ama telefonu çalışmadığı için bunu yapamaz. Uçakların çarpışma rotasında olduğunu ilk başta alman hava kontrolörleri fark eder fakat telefonlar kapalı olduğu için İsviçre’ye bağlanamazlar. İsviçreli hava kontrolörü çarpışmaya saniyeler kala durumu fark eder, TCAS’ın alarmını duymadığı için Rus uçağına TCAS’ın uyarısının tersine alçalma komutu verir. Halbuki TCAS Rus uçağına tırmanma, DHL uçağına alçalma komutu vermişti. Rus pilotlar TCAS yerine kontrolörün dediğini yaparlar ve her iki uçak birbirinden kaçmak yerine alçalarak çarpışırlar.

Kaza sonrası önceliğin TCAS’in mi yoksa ATC’nin mi olduğu hakkında büyük tartışmalar çıkar. Kaza sonrası ATC Peter Nielsen ciddi psikolojik travma geçirir. 2 yıl sonra, kazada iki çocuğunu ve eşini kaybeden Rus mimar Vitaly Kaloev Nielsen’i bıçaklayarak öldürür. Tutuklanan mimar 3 yıl sonra psikolojik sebepten suçu işlediği için serbest bırakılır. Hatta 2008 yılında milletvekili bile seçilir… Bu kaza CRM unsurunun tipik örneğidir.

Derleyen : Dr. M.Çetingüç

Yorumlar