BÜLTEN YAZILARI — 30 Haziran 2012 at 12:16

Ülseratif Kolitte Uçuşa uygunluk

by

Ülseratif Kolit (ÜK) hastalığı kolonun tekrarlayan enflamasyonu ile karakterize, genellikle beklenmeyen bir seyir izleyen kronik bir hastalıktır. Hastalığın semptomları çok çeşitlilik göstermektedir ve batında hassasiyet, dışkılama değişikliklerinden ciddi karın ağrısı, kanlı, mukuslu veya sulu ishal, kansızlık, ateş ve kilo kaybına kadar uzanabilmektedir. Sadece rektumun tutulduğu formda (ülseratif proktit) kabızlık ve tenesmus gözlenebilir. Bazı hastalar daha sonradan Crohn benzeri semptomlar gösterebilir ve yeniden sınıflandırma ihtiyacı doğar. %3 gibi hastada ise iris iltihabı ortaya çıkar. Hastalığın seyri anatomik lokalizasyona göre değişir örneğin proktit veya proktosigmoidit gibi lokalize durumlar daha hafif seyrederken pankolit gibi tüm kalın barsağın tutulmasında ise ciddi semptomlar ve komplikasyonlar gelişebilir. Ciddi hastalık progresyonu gösterme durumu hastalığın başlangıç yaşının düşük olması, eklem bulguları ile birliktelik ve başlangıçta bariz kanama ve toksisite ile paralellik göstermektedir.

Uçuşa Uygunluk Değerlendirmesi:

ÜK hastalığının genel seyri oldukça değişkendir. Çok uzun süren remisyonlar gözlenebilmektedir. Hastaların çoğunluğu ilk ataktan bir yıl sonrasına kadar relaps gözlenirken, %20 hastada ise ilk ataktan 10 yılın üzerinde bir süre sonra bile relaps gözlenmez. Ayrıca hastaların yaklaşık %85′i hafif bir hastalık geçirirler ve hastaneye yatırmaya gerek duyulmaz. Diğer %15 ise fulminan hastalık tablosu geliştirir ve kolonun toksik dilatasyonu ve perforasyonu riski taşırlar. Yaklaşık %20-25 hasta 10 yıl içinde kolektomi gerektirir. Kolektomi sonucu kalıcı ileostomi açılıp ileostomi torbası ile yaşayan kişilerin çeşitli askeri uçuşların birçoğuna uygun olmadıkları aşikârdır. Özellikle ayrıntılı yaşam destek sistemi olan uçaklar ve yüksek performanslı uçaklarda uçamazlar. Epidemiyolojik çalışmalarda ÜK hastalarının kolorektal karsinomaya yakalanma riskinin normal popülasyona göre belirgin artmadığı gösterilmiştir.

Tedavi ve Uçuştan Elenme Şartları:

Hastalığın derecesini belirlemek için hastanın iç hastalıkları ve gastroenteroloji açısından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmede sigmoidoskopi veya kolonoskopi uygulanmalıdır, tıbbi tedavide kortikosteroidler ve sulfasalazin tercih edilmektedir. Mesalamin, serbest 5-aminosalisilat yan etkileri bakımından daha uygun bir ilaçtır ve giderek yaygınlaşmaktadır. Kortikosteroid kullanımın daha farklı yan etkileri bulunmasından dolayı söz konusu uçucuların uçuşa dönüşlerinde daha dikkatli davranılması gerekir. Bazı çalışmalarda ÜK’li hastaların yaklaşık %50’si tıbbi tedaviye rağmen geçici veya kalıcı semptomları devam etmektedir.

Embrel veya Remicade gibi daha yeni ilaçlar sivil uçucular için kabul edilebilir olarak değerlendirilmektedir. FAA bu hastalığa sahip uçuculardan hastalığın aktif döneminde gözlenen semptomları, hastalığın derecesini, başka herhangi bir organ tutulumunu ve tedavi planını içeren bir durum raporu talep etmektedir. Kesin olarak hastalığın akut alevlenmesinde olan, 20 mg veya daha yüksek eşdeğer dozda prednizon kullanmak durumunda olan uçuculara tıbbi uçuş sertifikası verilmemektedir.

Deneyimler:

Genel olarak en az bir aydır remisyonda ve hafif bir hastalık seyri olan uçucuların uçuşa uygun oldukları kabul edilmektedir. Ayrıca oral veya topikal aminosalisilat ve topikal steroid kullanımını içeren bazı ilaç kullanımları müsaade edilebilmektedir. Sülfasalazin kullanımda gözlenen en sık yan etkiler arasında bulantı, baş ağrısı ve dispepsi yer almaktadır. Bu yan etkiler genellikle ilacın sülfa kısmı sorumludur, dereceli olarak titre edilerek ve enterik kapsül kullanılarak azaltılabilmektedir. Sülfapiridin kısmının allerjik ve toksik etkileri arasında ise generalize hipersensitivite reaksiyonları, hemolitik anemi, kemik iliği süpresyonu, hepatit ve geri dönüşebilir oligospermi bulunmaktadır.

Kasım 2005 itibariyle FAA, 902 birinci sınıf, 790 ikinci sınıf ve 1857 üçüncü sınıf ÜK’li uçucunun sertifikalarını onaylamıştır.

Kaynak: The American Society of Aerospace Medicine Specialists (ASAMS) Aerospace Medicine Practice Guidelines.

Çeviri: Dr. Savaş İLBASMIŞ. Hava ve Uzay Hekimliği Uzmanı (Eskişehir)

Yorumlar