BÜLTEN YAZILARI — 08 Temmuz 2012 at 12:04

Pilotların Dehidrasyon Problemi

by

İlkbahar ve yaz ayları, vücut sıvı alımı dengesinin önemini gündeme getirir. Dehidrasyon (su kaybı) konusu bir eğitim gerektirir ve amacı, yaz sıcaklarının uçucularda su kaybının olumsuz etkilerini yaşattırmamak ve kaza riskini azaltmaktır.

Su kaybına neden olan faktörler sıcak hava, sıcak kokpit, rüzgâr, nem, kahve, çay, alkollü içecekler, diüretik etkili hafif içecekler ve uygunsuz giyeceklerdir. Su kaybının genel belirtileri ise, baş ağrısı, yorgunluk, kramp, uyuklama ve baş dönmesidir. Sıcak çarpması üç aşamalıdır:

  1. Isı stresi (Vücut ısısı: 37,5-37,7 0C)

      Performans, beceri, koordinasyon azalır; hızlı karar verme ve görsel beceriler bozulur;

      uyanıklık ve dikkat azalır.

  1. Güneş Çarpması (Vücut ısısı: 38,3-40,5 0C)

Belirtiler: Yorulma, bulantı, kusma, baş dönmesi, kramp, hızlı nefes alıp verme,

 baygınlık,

  1. Sıcak Çarpması (Vücut ısısı: >40,5 0C)

Belirtiler: Isı kontrol mekanizması çalışmaz hale gelir, konfüzyon, dizoryantasyon, garip davranışlar, koma…

Su Kaybını Önleme: 24 saatte 2-4 litre su içmelidir. Kişiden kişiye farklılık gösterse de pratik olarak günde 8 bardak kuralı geçerlidir. Burada önemli olan, kişinin kendi kondisyonunun farkında olmasıdır. Genelde kişiler vücut ağırlığının %2’si kadar veya 1,5 litre su kaybında susuzluk hissi duyar. Bu seviye ‘Susuzluk Mekanizmasını’ harekete geçirir. Bu his çok çabuk gelir, çok kolayca geçiştirilebilir olmasına rağmen ciddi bir problemdir. Ağızdaki küçük bir miktar sıvı bu mekanizmayı durdurabilir ve vücut sıvı ihtiyacının yerine konmasını geciktirir. Alınması gereken sıvı miktarı, kişinin yaşam tarzı, aktivite düzeyi, ortamın sıcaklık ve nem durumunun yanı sıra, kişinin psikolojisine de bağlıdır. Eğer çevre koşulları ve psikolojik durumunuzun farkında değilseniz, sıvı alımınız yeterli dahi olsa güneş çarpması yaşayabilirsiniz. Bunun nedeni, belli şartlarla dışarıdan sıvı alımının, sıvı kaybını birebir karşılayamamasındandır.

Güneş çarpmasını engellemek için bazı öneriler:

1. Soğuk su için (4,4 0C): Ilık suyun daha hızlı emileceği eski sporcu teorisini unutun.

2. Yanınızda şişe taşıyın, böylece su alımınızı ölçebilirsiniz.

3. Susuzluk hissinin alarm olduğu fikrine güvenmeyin. Bir adım önde durun ve susamasanız da su için. Eğer sade su yavan geliyorsa, içine biraz aroma katarak daha kolay içilir hale getirin.

4. Kafein ve alkol alımınızı sınırlayın. (Her ikisi de diüretiktir.)

5. Egzersiz, vücutta yeri hemen doldurulamayacak miktarda sıvı kaybına neden olabilir.

6. Bazı ateşli hastalıklar, ishal ve kusma, sıvı ihtiyacınızı arttırır.

7. İş ve eğlence aktivitelerinizi gözlemleyin. Sersemleme ve baş dönmesi olursa çalışmanızı bitirin.

8. Aşırı sıcak havalarda ve egzersiz yaptığınızda sıvı ve elektrolit kaybına dikkat edin ve telâfi edin.

Çeviri: Dr. Abdullah Öksüz

Kaynak: Rogers V. Shaw,II. Dehydration and the pilot. The Federal Air Surgeon’s Medical Bulletin, Spring 2000

Yorumlar