BÜLTEN YAZILARI — 22 Temmuz 2012 at 10:39

Uçucularda Meniere Hastalığı

by

Meniere hastalığı, ani oryantasyon bozukluğu ve ne zaman ortaya çıkacağı bilinmeyen vertigo ataklarına sebep olabileceğinden uçucular için çok büyük önem taşır.

Olgu 1: 46 yaşında, erkek, ticari havayolu pilotu olarak yaklaşık 13 bin saatlik uçuş tecrübesine sahip olup, 1. Sınıf sağlık sertifikasının yenilenmesi gerekçesiyle başvurmuş. Zaman zaman bir tiazid grubu diüretik (Diazide) ile tinnitus ve kulak tıkanması sorununun kontrol altına alınmaya çalışıldığı görülmüştür.

Pilota AME tarafından 3 haftadan daha uzun bir süre Diazide kullandığında serum potasyum düzeyini kontrol ettirmesinin gerektiği belirtilerek 1. Sınıf sağlık sertifikası verilmiştir. Pilot 1 hafta sonra, birkaç saat süren ve odanın dönmesi şeklinde tanımladığı bir sersemlik yakınmasıyla KBB uzmanına başvurmuş. Yapılan değerlendirmede, sol kulak dolgunluğu, inflamasyonu ve aynı kulakta giderek artan işitme kaybı şikayetlerinin 3.5 yıldır devam etmekte olduğu anlaşılmış. Odyometri testi, Elektronistagmografi (ENG), MRI ve kan tetkikleri incelenmiş ve sonuçları normal bulunmuş. Pilotun intermittent baş dönmesi atakları, kulak dolgunluğu, işitme kaybı, tinnitus şikayetleri düşük tuz içeren diyet ve maksimal diüretik tedavisine rağmen haftalarca devam etmiş.

İlk vertigo atağından 2 ay sonra hastaya elektif sol endolenfatik kese dekompresyonu ve şant yerleştirilmesi operasyonu uygulandı. Ameliyatı takip eden haftalarda baş dönmesi ile kulakta basınç sorunlarının kaybolduğu, ancak sol kulakta işitme kaybının devam ettiği görüldü. Ameliyatı sonrası baş dönmesi olmadan geçen 6 aylık sürecin sonunda FAA tarafından kısıtlı medikal yetkilendirme (waiver) belgesi verildi. 2 ay sonra tekrar başlayan şiddetli baş dönmesi atakları nedeni ile KBB uzmanına başvuran hastanın tıbbi sertifikasyonu FAA tarafından geçersiz sayıldı ve şahsın da isteği ile iptal edildi.

Sonraki aylarda episodik semptomların devam etmesi üzerine, KBB tarafından ileri terapötik opsiyonlar tartışıldı ve parsiyel sinir ablasyonu için orta kulağa miringotomi yoluyla tek bir intratimpanik gentamisin enjeksiyonu yapıldı. Bu işlem normal işitme ve denge fonksiyonlarını olumsuz etkilemeden Meniere semptomlarını ortadan kaldırmaktadır. Bu tedaviyi takiben baş dönmeleri geçtiği gibi, fısıltılı konuşmaları dahi duyabilecek yeterlilikte işitme fonksiyonu olduğu görüldü. Parsiyel ablasyon işlemini takip eden 3 ay boyunca baş dönmesi olmaması üzerine uçucu tıbbi sertifika için tekrar başvurdu. Destekleyen dokümanlar arasında sol kulakta hafif derece işitme kaybını gösteren odyogram ve sol vestibuler sistemde parsiyel supresyonu gösteren ENG sonuçları vardı. Havacılık Tıbbi Sertifikasyon Bölümü vakayı yeniden değerlendirmek üzere bir KBB uzmanına yönlendirdi.

Subtotal ablasyon uygulanan hastalarda Meniere’in öngörülemeyen durumu ve her an şikayetlerinin tekrarlayabileceği olasılığı nedeniyle KBB uzmanı hastanın yeniden aktif göreve dönmesinin reddini önermiş; pilota cerrahi veya farmakolojik total ablasyon uygulanmasının uygun olacağını da belirtmiştir. Bu tavsiyeleri doğrultusunda pilotun tıbbi sertifikasyonu reddedilmiştir.
Havacılık Tıbbı Yönergeleri: Geçerli FAA politikasına göre, her ne sebeple olursa olsun, vertigo tam olarak kaybolana kadar tıbbi sertifikasyon söz konusu olamaz. Pilot uçuş yaptığı sürece, vertigo için günlük tedavi alıyor olmamalıdır veya tedavi alıyorsa uçuşu durdurulmalıdır. Aktif Meniere hastalığı olan hiçbir uçucu için sertifikasyon söz konusu değildir. Sertifikasyon ancak, eğer hastalık 3 aydır remisyonda ise ve KBB uzmanı değerlendirmesi ile belgeli ise söz konusu olabilir. İlk remisyondan sonra vertigonun tekrarlaması halinde sertifikasyon mümkün değildir. Komplike vakalar değerlendirilmek üzere FAA Havacılık Tıbbı Sertifikasyon Bölümüne yönlendirilir.
Vakanın Son Durumu: FAA’nın uçuş müsaadesi vermemesi üzerine pilot Federal Uçuş Doktoruna müracaat etti. KBB uzmanının pozitif bulguları, daha önceki kayıtlarının incelemesi ve sinir ablasyonu ile elde edilen düzelmeler ışığında hastanın talebi olumlu karşılandı ve hastaya 6 aylık zaman-sınırlı özel 1. Sınıf sertifikasyon (waiver) verildi (1).
Olgu 2: 43 yaşında askeri jet pilotu. 8 yıl önce baş dönmesi yakınması nedeniyle ilaç tedavisine alınarak uçuşu kesilmiş; tedavinin yararlı olmaması üzerine bir nöroloğa gönderilmiş. Tedavi olarak bir mikro kateter ile yuvarlak pencereden gentamisin enjeksiyonu yapılmış. 1 yıl sonra hafif semptomlarla seyreden bir remisyon döneminde tek kumandalı bir jet olan F-18 Hornet’lerde uçma talebinde bulunmuş ama reddedilmiş. Pilotun Uçuş Doktorları Board’ına çıkma isteği kabul edilmiş; burada yapılan değerlendirilme sonucu, waiver statüsünde uçuş verilmiş. Ancak 2 yıl sonraki bir savaş uçuşunda vertigo ortaya çıkması nedeniyle waiver durumu iptal edilmiş; ancak hastanın nörologu, vertigo epizodunun Meniere’e değil, bir vestibüler nöronitis’e bağlı olduğunu ve tamamen iyileştiğini, jet uçuşlarına dönebileceğini bildirmiş (2).

Bu olgu, her baş dönmesi yakınmasının Meniere gibi ciddi bir hastalığa bağlı olmayabileceğini; olsa bile havacılık tıbbı değerlendirmesinde hem uçuş riski, hem de pilotun mesleki kariyeri açılarından ne kadar titizlikle karar vermeyi gerektiğini örneklemesi bakımından ilginçtir.

Kaynaklar:

1. West KN. An aviator with Meniere’s Disease. The Federal Air Surgeon’s Medical Bulletin, 2007-1;6-7

2. Phelan J. Meniere’s Disease in a military fast-jet pilot. Risk management with variable quality evidence. 78th Annual AsMA Scientific Meeting (2007) Abs.# 155

Hazırlayan : Dr. M. Erkan KAHRAMAN Eskişehir Asker Hastanesi KBB Uzmanı

Yorumlar