BÜLTEN YAZILARI — 22 Temmuz 2012 at 10:56

Hava Yoluyla Hasta / Yaralı Taşınması

by

Büyük kaza ve felaket durumlarında havadan hasta-yaralı taşınması yaşamsal önemdedir. İngiliz Askeri Tıbbi Servisinin savaşta ve barışta, askeri ve sivil acil durumlar için helikopterlerle göreve hazır timleri vardır (3). Alman Hava K. MedEvac Sisteminde, Airbus A-310 ve C-160 Transall hastane uçakları bulunmakta ve dünyanın herhangi bir yerindeki tıbbi acil durumlarda eğitimli personel ile hizmet vermektedir. 2002 yılında Elbe nehrinin taşmasıyla Dresden yakınlarındaki sel afetinde 3 günde 300 hasta ve yaralı hastanelere taşınmıştır. Alman Hava K. Havacılık Tıbbı Enstitüsü, hava yoluyla hasta taşıma hizmetlerinde görevli tıbbi personele (uçuş doktoru, pratisyen hekim, anesteziyolog ve paramedikler) özel kurslar düzenleyerek bilgi ve eğitimlerini standardize etmektedir (2,5).

İsrail’de 2005 yılında bir yolcu treninin kamyona çarptığı kazada, karadan ulaşım zorluğu olan bir bölgeye İsrail Hava Kuvvetlerine ait 6 helikopterle ulaşılmıştır. 2 ölü ve 282 yaralının olduğu kazada 35 kişi acilen hastaneye nakledilmiş, bunlardan sadece biri nakil sırasında ölmüştür (1).

Adaları ve dağlık arazileri bol olan Tayvan’da helikopter ambulans hizmeti çok işlevsel durumdadır. Tayvan sivil helikopter ambulans servisi (HEMS), 1979 yılından beri polis teşkilatına bağlı olarak hizmet vermekte olup, 1999-2002 arasındaki 3 yıllık periyotta 301 helikopter uçuşu yapılmış, 332 hasta ve 8 bağışlanmış organ acilen hastanelere taşınmıştır. Hastaların çoğunluğunu yaralanma ve zehirlenme olguları oluşturmuş; bazıları kaza bölgesinden, bazıları da küçük hastanelerden alınarak daha büyük hastanelere götürülmüştür (4).

Türk Hava Kuvvetleri’nin Etimesgut’da konuşlu Ambulans Uçak Servisi, 1996-2004 periyodunda 559 uçuşla 1474 hasta ve yaralıyı hastanelere nakletmiştir. CN 235-Casa uçaklarıyla yapılan bu hizmet ihtiyaç duyulduğunda sivil hastalar için de verilmekte olup, örneğin 1999 depreminde 12 uçuşta 104 kişi taşınmıştır.

Ülkemizdeki ticari hava ambulans şirketleri de benzeri hizmeti vermekte, ancak maalesef ambulans personelinin havacılık tıbbı eğitimlerinde standardizasyon bulunmamaktadır.
Kaynaklar:

1. Assa A, Barenboim E, et al. Air evacuation from a train crash: Revadim-Israel (June 2005). 77th Annual ASMA Scientific Meeting (2006) Abs.# 552

2. Brix BB. Aeromedical evacuation-training of medical personel in the German Armed Forces. 77th Annual ASMA Scientific Meeting (2006) Abs.# 288

3. Mozumder A, Bruce D. Helicopter immediate response teams on deployed operations. 77th Annual ASMA Scientific Meeting (2006) Abs.# 287

4. Ou N, Wu Y, Lu L. Experience of helicopter emergency medical services in Taiwan. 75th Annual ASMA Scientific Meeting (2004) Abs.# 419

5. Rohowsky B, Fuchs K. Medical evacuations by civilians by fixed aircraft forces by the flood in Germany/ Saxony August 2002. 74th Annual ASMA Scientific Meeting, (2003) Abs # 156

Hazırlayan: M. Çetingüç

Yorumlar