BÜLTEN YAZILARI — 25 Temmuz 2012 at 22:33

Migrenli Pilotlar

by

Migren, erkeklerin %10, bayanların %17’sinin başını ağrıtan bir rahatsızlıktır. %60 olguda ağrı başın bir yarısındadır; birkaç saatten birkaç güne kadar sürebilir. Bulantı, kusma, ışık ve sesten rahatsızlık, görsel auralar, skotom, konuşma bozukluğu (afazi), vertigo, ataksi, pitoz, monoparezi, hemiparezi ve hemipleji olabilir. Baş ağrısız migren ekivalanları da vardır. Tetikleyici faktörler: Açlık, bazı gıdalar, alkol, uykusuzluk, stres, yorgunluk, güneş ışığı, vs. (2).

Olgu – 1: 19 yaşında erkek 1. Sınıf pilot adayı. Çocukluktan itibaren baş dönmesi ve migren atakları varmış. Haftada 2-5 kez gelen nöbetleri sırasında aura, skotom, görsel kayıp olmasına rağmen nörolojik defisit bulunmamış. MRI’de sağ oksipital subakut iskemik infarkt çıkmış, EKG normal, Ekokardiyografide atrioseptal defekt, 8 mm patent foramen ovale, sağdan sola şant bulunarak, emboli riski nedeniyle defekt kapatılmış. 6 ay 325mg/gün aspirin verilmiş, migren atakları operasyon sonrası çok seyrekleşmiş (6 ayda 3 kez).

Bu pilot adayındaki patent foramen ovale açıklığı uçuştan ayırma sebebidir; ancak çok iyi bir tamir operasyonu ile yeni bir strok olasılığının sıfırlanması ve auralı migren ataklarının seyrelmesi nedeniyle adaya sertifika verilebileceği düşünülmüştür (1).
Olgu – 2: 46 yaşında B-737-200 kaptan pilotu. Daha önce Hava Kuvvetlerinde F-4 pilotu ve fizyolojik eğitim subayı olarak görev yapmış. Hiperlipidemi nedeniyle 4 yıl Lovastatin 10mg/gün (yan etkisiz) kullanmış, Pravastatin’e geçildiğinde (20mg/gün) baş ağrıları başlamış; ağrı, sağ göz arkasında sanki limon büyüklüğünde bir kitle var gibiymiş. Haftada bir sıklıkta, 20 dak. kadar süren ve bu süreçte düşünme yetisini bozan bu ağrı ilginç olarak sadece yüksek irtifa uçuşlarında ortaya çıkmaktaymış; 25 yıl ve 14 bin saatlik uçuculuk yaşamında bu tip bir ağrıyla hiç karşılaşmamış. İlaç kesilince baş ağrısı geçmiş, ilaca tekrar başladığında kabin irtifaı 6 bin ft ve üzeri olduğunda ağrının başlayıp, irtifa azaltılınca 5-10 dakikada kaybolduğu görülmüş. Lovastatin’e dönülünce yakınmalar kaybolmuş (4).
Olgu – 3: Avustralya Kara K’de görevli 30 yaşında 1000 saatlik uçuşu olan helikopter pilotu. Birkaç kez yineleyen peltek konuşma, baş dönmesi, yutma güçlüğü ve baş ağrısı yakınmaları uçuşta inkapasitasyon yaratmamakla birlikte, 2. pilot statüsüne geçirilmiş. 1 ay sonra belirtilerin sıklığı ve şiddeti artmış; nöroloji ve KBB muayeneleri normal bulunmuş. Ancak belirtilere eklenen uçak tutması, fotofobi ve kusma nedeniyle inkapasitasyon riskinin arttığı düşünülerek uçuştan ayırılmış (5).
Havacılık Tıbbı Yönergeleri: Migren uçuş ekibi ve hava trafik çalışanları için güvenlik riski yaratabilir. Migreni olan askeri ve ticari havayolu pilot adayları uçuşa kabul edilmez. Genel havacılıkta uçan özel pilotlar ise, ancak yılda en fazla 2 atak geçiriyorsa ve görsel aura olmuyorsa PPL alabilirler. Eğitimli pilotlarda migren tanısı konduğunda solo uçuşa izin verilmez; atakları seyrek gelenler co-pilot olarak uçabilirler. FAA kolesterol düşürücü ilaç tedavilerine katı yaklaşmamakta, pilotların ilaç kullandıklarını bildirmelerini istemekte, bir yan etki olmadıkça da müsaade vermektedir. Atakların tetikleyici faktörlerle ortaya çıktığı durumlarda, bunların elimine edilmesi ve “2 yılda birden fazla atak çıkmaması” koşuluyla yalnız uçuşa izin verilebilir. Hava trafik kontrolörleri için de benzer kısıtlamalar vardır; migreni olanlara solo kontrol görevi verilmez (3,4).
Uçucularda Migren Tedavisi: Triptan grubu ilaçlar (sumatripan), narkotik analjezikler ve barbütiratlar uçuşta yasaktır. Aspirin, asetaminofen ve nonsteroid antienflamatuar ilaçlar doktor kontrolünde uçuşta kullanılabilir. Profilaksi için verilen SSRI ve trisiklik grubu antidepresifler ile antikonvulsan ilaçlar sakıncalıdır. Beta adrenerjik ve kalsium kanal blokerleri, yan etki gözlenmiyorsa verilebilir (2).
Kaynaklar:

1. Bradley KR. Migraine headache and cerebrovascular accident secondary to patent foramen ovale. The Federal
Air Surgeon’s Medical Bulletin. 2006;44-3

2. DeHart RL, Davis JR. Fundamentals of Aerospace Medicine. 3rd Edit, Lippincott Williams&Wilkins
Philadelphia 2002. p.445-46

3. Ernsting J, Nicholson AN, Davis JR. Aviation Medicine 3rd Edit. Butterworth Heinemann, 1999 p.315-6

4. Ramsey CS, Snyder QC. Altitude-induced migraine headache secondary to pravastatin: case report. Aviat
Space Environ Med. 1998;69:603-6

5. Singh B. Basiler migraine in military helicopter pilot. Risk management with uncertain diagnosis. 75th Annual
ASMA Scientific Meeting, (2004) Abs # 211

Hazırlayan: Dr. M. Çetingüç

Yorumlar