BÜLTEN YAZILARI — 07 Haziran 2016 23:13

Renk Körlüğü ( Diskromatopsi ) 2 soru 2 cevap

renk

Soru-1:  Sivil havacılık sağlık muayenesinde Ishihara testini geçemedim. Daha sonra yapılan birkaç farklı testte ise farklı tanılar aldım. Sivil Havacılık sağlık muayenelerindeki renkli görme ile ilgili gereklilikler nelerdir?

Cevap:  Renk körlüğü hiçbir rengin ayırt edilemediği, hastanın çevresindeki her şeyi grinin tonlarında algıladığı durumdan hafif renk görme kusurunun olduğu duruma kadar değişen bir yelpazedeki hastalığı ifade eder. Normal bir insanın renk görmesi, kısa (mavi), orta (yeşil) ve uzun (kırmızı) dalga boylarını algılayan üç farklı pigmenti içeren üç ayrı cins koni hücresinin uyum içinde çalışmasıyla olmaktadır. Bu tür normal görüş “trikromat” renk görme olarak adlandırılmaktadır. Renk görme muayenesinde kullanılan testler tarama, derecelendirme ve tanıya yönelik testler olarak sınıflandırılır. Tarama testleri benzer renkleri taklit etme özelliği ile oluşturulmuştur (Ör: İshihara). Derecelendirme testleri renk görme bozukluğunun ağırlığı hakkında bilgi verir. (Ör: Farnsworth-Munsell 100-Hue testi). Tanısal testlerin en sık bilineni ise nagel anomoloskoptur.

Havacılık Tıbbı Değerlendirmesi

  1. Sivil havacılık sağlık kurallarına göre Sınıf 1 ve Sınıf 2 sağlık sertifika adaylarında görevlerini kolaylıkla uygulamalarını engelleyecek görme fonksiyonlarında konjenital ya da edinsel, akut ya da kronik herhangi bir anormallik, aktif patolojik bir durum, bu bölgenin cerrahisine ya da travmasına bağlı sekel olmamalıdır.
  2. Renkli görme, Ishihara testini ya da Nagel Anomaloskop testini “normal trikomat” olarak geçme yeteneği olarak tanımlanmaktadır.
  3. Sağlık muayenesi için başvuran uçucular normal renk görüşüne sahip olmalıdır. İlk sağlık muayenesinde Ishihara testini sorunsuz geçmelidir. 24 plakalık Ishihara testinin ilk 15’inin tereddütsüz ve duraksamadan (3 sn’den kısa sürede) hatasız olarak cevaplanması gerekir. Bu plakalar karışık olarak sorulmalıdır. Ishihara testini geçemeyen uçucular için Havacılık Tıp Bölümü (AMS) tarafından kabul edilen daha kapsamlı bir test (anomaloskop ya da lantern testi) yapılmalıdır. Kabul edilebilir lanterns testleri; Holmes Wright, Beynes, ya da Spectrolux’tür.
  4. Renk görme testlerini geçemeyen uçucu ya da uçucu adayları “uçuşa elverişsiz” olarak değerlendirilir.
  5. Sağlık sertifikasının yenilenmesinde, renk görme testleri sadece klinik olarak gerekli ise uygulanır.

Tüm bu açıklananlar ışığında; renkli görme ile ilgili problemi olan uçucu adayları bu hastalığı ilk muayenede ayrıntılı bir şekilde beyan etmelidir. Kesin karar için, uçucu adayının havacılık tıbbı konusunda deneyimli bir göz hastalıkları uzmanı tarafından muayene edilmesi yararlı olacaktır.

Soru-2: Sivil havacılıkta renk körlüğü pilotaj için engel kabul ediliyor. Fakat yeni teknoloji ile kromojen lens ya da gözlükler ile %99’a kadar başarı sağlanmaktadır. Gözlük kabul ediliyor, niçin kromojen lensler kabul edilmiyor?

Cevap: Sivil havacılık sağlık kurallarına göre Sınıf 1 ve Sınıf 2 sağlık sertifika adaylarında görevlerini emniyetle yerine getirmelerini engelleyecek, konjenital ya da edinsel, akut ya da kronik herhangi bir görme fonksiyonu bozukluğu, aktif patolojik bir durum, bu bölgenin cerrahisine ya da travmasına bağlı sekel olmamalıdır.

  1. Normal renk görme, “Ishihara testini ya da Nagel Anamaloskop testini “normal trikomat” olarak geçme yeteneği” olarak tanımlanmaktadır.
  2. Sağlık muayenesi için başvuran uçucular normal renk görüşüne sahip olmalı ya da renk görme emin olmalıdır. İlk sağlık muayenesinde Ishihara testini sorunsuz geçmelidir. 24 plakalık Ishihara testinin ilk 15 plakasının tereddütsüz ve duraksamadan (3 sn’den kısa sürede) hatasız olarak cevaplanması gerekir. Ishihara testini geçemeyen uçucular için Havacılık Tıp Bölümü (AMS) tarafından kabul edilen ileri renk görme testleri (anamaloskop, 100 hue testi ya da lantern testi) yapılmalıdır. Kabul edilebilir lanterns testleri; holmes wright, beynes ya da spectrolux’tür.
  3. İleri renk görme testlerini geçemeyen uçucu ya da uçucu adayları “uçuşa elverişsiz” olarak değerlendirilir.

Tüm bu açıklananlar ışığında; renk görme ile ilgili problemi olan uçucu adayları bu durumu ilk muayenede ayrıntılı bir şekilde beyan etmelidir. Renk görme testleri yapılırken lens ya da gözlük kullanımı uygun değildir. Dolayısı ile renk görme ile ilgili problemi olan uçucu yukarıda bahsedilen testleri geçemeyecektir.

Eğik filtreler, örneğin X-krom lens denen filtreler karıştırılan bazı renklerin daha iyi ayrılmasını sağlayabilir, ancak renk algısını iyileştirmez. Renk görüş lensi ve/veya gözlüğü kullanarak renk testinden geçebilen başvuru sahipleri “renk açısından emin değillerdir”, dolayısı ile “Uçuş görevlerine uygun değillerdir.”

Kesin karar için, uçucu adayının havacılık tıbbı konusunda deneyimli bir göz hastalıkları uzmanı tarafından muayene edilmesi yararlı olacaktır.

Dr. Nazım ATA  Hava ve Uzay Hek. Uzm. (USAEM, Eskişehir)

Kaynaklar: JAR–FCL 3 Madde 3.225 Colour Perception ve JAR-FCL 3 Appendix 14 to Subpart B ve C, Manual of Civil Aviation Medicine, Chapter 13 Aviation Ophthalmology.

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

oyun oyna ege itiraf itiraf k2 belgesi src