{"id":1404,"date":"2013-08-09T17:47:52","date_gmt":"2013-08-09T14:47:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hvtd.org\/?p=1404"},"modified":"2025-11-25T12:22:16","modified_gmt":"2025-11-25T09:22:16","slug":"pilotun-bayilmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=1404","title":{"rendered":"Pilotun bay\u0131lmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #2e2e2e; font-family: Arial;\"><a href=\"http:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/MuzafferCetinguc.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1227\" src=\"http:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/MuzafferCetinguc.jpg\" alt=\"MuzafferCetinguc\" width=\"150\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/MuzafferCetinguc.jpg 150w, https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/MuzafferCetinguc-45x55.jpg 45w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>Bay\u0131lmalar\u0131n \u00e7e\u015fitli klinik tipleri vard\u0131r. &#8220;Basit senkop&#8221; denilen, a\u00e7l\u0131k, yorgunluk, s\u0131cak, sanc\u0131, kalp ritm bozuklu\u011fu gibi nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kan hafif tipler genellikle bilin\u00e7 kayb\u0131 ya\u015fanmaks\u0131z\u0131n atlat\u0131labilir. Keza psikolojik k\u00f6kenli &#8220;konversiyon&#8221; t\u00fcr\u00fc bay\u0131lmalarda da tam bilin\u00e7 kayb\u0131 olmaz. Ancak gerek basit senkop ve gerekse konversiyon tipi bay\u0131lmalar, pilotlar i\u00e7in kabul edilemez durumlard\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc tip bay\u0131lma en tehlikelisi olup, genellikle beyin hastal\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131 konvulsif senkop ve epilepsi&#8217;dir. Toplumda %1-3 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Epilepsinin, b\u00fcy\u00fck n\u00f6bet (\u015fiddetli kas\u0131lmalar, a\u011f\u0131zdan k\u00f6p\u00fck gelmesi, idrar ka\u00e7\u0131rma), k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00f6bet (absans, k\u0131sa s\u00fcreli bilin\u00e7 kayb\u0131), miyoklonik (kas atmalar\u0131), parsiyel gibi alt tipleri vard\u0131r. Bir pilotun u\u00e7u\u015f s\u0131ras\u0131nda hangi tip olursa olsun epilepsi (sara) n\u00f6beti ge\u00e7irmesi, kalp krizinden bile daha tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc epilepsi n\u00f6beti yer ko\u015fullar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kalp krizi kadar hayati tehlike olu\u015fturmasa da, u\u00e7u\u015fta oldu\u011funda pilotu en az 10-15 dakika s\u00fcreyle tamamen inkapasite eder. Pilotu y\u0131ld\u0131r\u0131m gibi \u00e7arpan, durumu fark edip \u00f6nlem almaya dahi f\u0131rsat\u0131 b\u0131rakmayan bilin\u00e7 kayb\u0131 durumunda u\u00e7a\u011fa kumanda etmek m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc bazen n\u00f6betler zincirleme gelebilir (status). Bu nedenle askeri ve sivil pilotlar\u0131n b\u00f6yle bir n\u00f6rolojik hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131 beklenir; varsa u\u00e7u\u015fa elveri\u015flilik hali kaybolur; kesinlikle u\u00e7u\u015ftan ay\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130ngiltere&#8217;de CAA, Fransa&#8217;da Air France, ABD&#8217;de Hava Kuvvetleri, ayr\u0131ca IATA, sivil ve askeri u\u00e7u\u015flarda epilepsi n\u00f6beti ge\u00e7iren pilot olaylar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir komplekse kap\u0131lmadan \u015feffaf bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamakta; bu sayede hem u\u00e7u\u015f doktorlar\u0131n\u0131n, hem de u\u00e7u\u015f emniyetinden sorumlu ki\u015filerin dikkatini bu ciddi inkapasitasyon durumuna \u00e7ekerek uyar\u0131da bulunmaktad\u0131rlar. (Bizde ise, \u015firket prestiji zedelenmesin kayg\u0131s\u0131yla bu ve di\u011fer t\u0131bbi inkapasitasyon durumlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclmeye, &#8220;<em>9 ay \u00f6nceki muayene sonucu sa\u011flam&#8217;d\u0131<\/em>&#8221; \u015feklinde yuvarlak ifadelerle g\u00fcndemden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baz\u0131 pilotlar\u0131n ge\u00e7mi\u015finde ger\u00e7ekten de b\u00f6yle bir hastal\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmayabilir ve ilk kez s\u00fcrpriz bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor olabilir. (Umuyoruz ki G\u00f6ker F\u0131rat&#8217;\u0131nki de b\u00f6yledir.) Ama sara hastal\u0131\u011f\u0131 genellikle zor do\u011fumlar, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 ate\u015fli hastal\u0131klar\u0131, kafa travmalar\u0131, vs. nedenlerle erken ba\u015flay\u0131p, hafif veya \u015fiddetli bi\u00e7imleriyle ileri ya\u015flarda devam eder niteliktedir. Eri\u015fkinlikte n\u00f6bet ge\u00e7irmeyi tetikleyen durumlardan baz\u0131lar\u0131, stres, uykusuzluk, kesintili \u0131\u015f\u0131k uyaranlar\u0131, alkol kesimi, oru\u00e7 gibi nedenlerle ila\u00e7 al\u0131m\u0131n\u0131 aksatmak, beyin damar hastal\u0131klar\u0131, t\u00fcm\u00f6rler, vs.&#8217;dir. Baz\u0131 ki\u015filer mesleki kariyerini, i\u015fini ve maa\u015f\u0131n\u0131 kaybetmemek u\u011fruna sa\u011fl\u0131k muayenelerinde mevcut hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 deklare etmez. Baz\u0131lar\u0131 gizlice tedavi olur ve ila\u00e7 kullan\u0131r. \u0130la\u00e7lar ise y\u00fczde 100 korunma sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 gibi, zihinsel ve psikomotor performans\u0131 bozucu yan etkileri y\u00fcz\u00fcnden kaza yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131nda \u00e7ok ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir y\u00f6ntem olan EEG&#8217;nin (Elekroensefalografi) pilotaj muayenelerinde rutin olarak yap\u0131lmamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden (ki\u015fi n\u00f6roloji uzman\u0131na ya da \u015firket u\u00e7u\u015f doktoruna kendisi bildirmek\u00e7e), baz\u0131 epilepsi olgular\u0131n\u0131n te\u015fhis edilemedi\u011fi ve gizli kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bu durum bir saatli bomba gibi zaman\u0131 geldi\u011finde patlayacak potansiyel bir tehlikedir. Pilotaj muayenesi yapan hastanelerin n\u00f6roloji uzmanlar\u0131n\u0131n pilotlarda daha s\u0131k veya randomize EEG \u00e7ektirmesi \u00f6nerilebilir; ancak hastanelerin standart paket fiyat\u0131n\u0131 a\u015fmamak i\u00e7in bu yola girip girmeyecekleri \u015f\u00fcphelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonu\u00e7 olarak, bu olay havada da olabilirdi, ama \u015fans eseri yerde olmu\u015ftur. K\u0131br\u0131s&#8217;ta trajik bir olay\u0131n e\u015fi\u011finden d\u00f6nen gerek kaptan pilota ve gerekse THY \u015firketine ge\u00e7mi\u015f olsun derken, bu olaydan baz\u0131 dersler \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ve tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bay\u0131lmalar\u0131n \u00e7e\u015fitli klinik tipleri vard\u0131r. &#8220;Basit senkop&#8221; denilen, a\u00e7l\u0131k, yorgunluk, s\u0131cak, sanc\u0131, kalp ritm bozuklu\u011fu gibi nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kan hafif tipler genellikle bilin\u00e7 kayb\u0131 ya\u015fanmaks\u0131z\u0131n atlat\u0131labilir. Keza psikolojik k\u00f6kenli &#8220;konversiyon&#8221; t\u00fcr\u00fc bay\u0131lmalarda da tam bilin\u00e7 kayb\u0131 olmaz. Ancak gerek basit senkop ve gerekse konversiyon tipi bay\u0131lmalar, pilotlar i\u00e7in kabul edilemez durumlard\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc tip bay\u0131lma en tehlikelisi olup, genellikle beyin hastal\u0131klar\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1404","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1404"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3954,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1404\/revisions\/3954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}