{"id":2513,"date":"2016-09-06T22:18:49","date_gmt":"2016-09-06T19:18:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hvtd.org\/?p=2513"},"modified":"2025-11-25T12:21:09","modified_gmt":"2025-11-25T09:21:09","slug":"sana-bir-sey-olmaz-sendromu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=2513","title":{"rendered":"\u2018SANA B\u0130R \u015eEY OLMAZ\u2019 SENDROMU"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.hvtd.org\/?attachment_id=2514\" rel=\"attachment wp-att-2514\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2514\" src=\"http:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc.jpg\" alt=\"mcetinguc\" width=\"200\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc.jpg 200w, https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc-80x100.jpg 80w, https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc-44x55.jpg 44w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ma\u00e7o ki\u015filerin \u2018Bana bir \u015fey olmaz\u2019 tutumu kadar tehlikeli bir sendrom da, \u2018Sana bir \u015fey olmaz\u2019c\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu olguyu, halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn isimsiz filozoflar\u0131 \u00e7ok \u00f6nceden g\u00f6rm\u00fc\u015fler ve \u2018Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ate\u015fe atma\u2019 kavram\u0131n\u0131 ve \u2018Herkes \u015fehit ben gazi\u2019 ironisini yaratm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ger\u00e7ekten de biraz dikkatli bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 ki\u015filerin, kendileri i\u00e7in g\u00f6ze almayacaklar\u0131 riskleri ba\u015fkalar\u0131na reva g\u00f6rd\u00fckleri fark edilebilir. Askeri ve sivil havac\u0131l\u0131kta baz\u0131 y\u00f6neticiler, astlar\u0131na zor ve stresli g\u00f6revleri verirken ya da talimatlar\u0131n gerektirdi\u011finden \u00e7ok daha uzun s\u00fcreli (ve yorgunlu\u011fun riske d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 beklerken, empati yapmak gere\u011fi duymazlar. \u201cBen olsam bu tempoya dayanabilir miydim, bu riskli g\u00f6revleri kabul eder miydim?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmezler. Empati kurmamaktan da \u00f6te, \u00f6nerilmemesi gereken ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 \u015feylere bir gerek\u00e7e bulup mant\u0131kl\u0131 gibi sunman\u0131n ve bu uyumsuzlu\u011fa kendisini de inand\u0131rman\u0131n psikolojik terminolojideki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u2018cognitive dissonance\u2019 d\u0131r. (Halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczdeki \u2018minareye k\u0131l\u0131f\u0131na uydurma\u2019 deyimi de bu anlamdad\u0131r.) Onlar\u0131n \u00f6ncelikleri \u2018piyonlar\u2019 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla zor i\u015flerin yap\u0131lmas\u0131, ba\u015fkalar\u0131yla olan rekabette \u00fcste \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 ve k\u00e2r-kazan\u00e7 elde edilmesi gibi h\u0131rslar oldu\u011fu i\u00e7in, ak\u0131l ve vicdan tutulmas\u0131 ya\u015fansa da bunda beis g\u00f6r\u00fclmez&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u011fer riski veya tehlikeyi g\u00f6rerek buna itiraz eden (direnen) ki\u015filer \u00e7\u0131karsa, onlar\u0131 motive etmenin ise ince veya kaba usulleri kullan\u0131labilir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1- Bu bazen bir \u00f6d\u00fcld\u00fcr (takdir, terfi, fazla mesai \u00fccreti, vs.) \u2018Haydi aslanlar\u0131m, siz bunu da becerirsiniz\u2019 ya da \u2018\u00c7al\u0131\u015f Osman \u00c7iftlik Senin\u2019 bi\u00e7iminde gaz vermeler en temiz, kolay ve ucuz metottur; kompikasyonu yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan resmen zorlanmamakta, kibarca motive edilmekte ya da kand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r; ama burada kar\u015f\u0131dakini biraz saf yerine koyma kurnazl\u0131\u011f\u0131 sezilir. S\u00fcnnet\u00e7inin, \u2018merak etme hi\u00e7 ac\u0131mayacak\u2019 demesi gibi\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2- Bazen de kara listeye al\u0131nma veya i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lma tehditleri a\u00e7\u0131k\u00e7a veya \u00f6rt\u00fcl\u00fc bi\u00e7imde masaya konulur (aba alt\u0131ndan sopa)\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3- Sonu\u00e7 veren taktiklerden birisi de alay ve a\u015fa\u011f\u0131lamad\u0131r: A\u015f\u0131r\u0131 stresli ve yorgunluk yaratacak derecede uzun g\u00f6revlerden imtina eden ki\u015filere \u2018zay\u0131f\/dayan\u0131ks\u0131z olduklar\u0131\u2019 gibi serzeni\u015flerde bulunmak, ya da \u2018nazl\u0131\/kaprisli primadonnalar\u2019 bi\u00e7iminde k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrme y\u00f6ntemleri kullanmak\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyaya zihnimizi perdeleyen (ak\u0131l tutulmas\u0131 yaratan) h\u0131rslardan ar\u0131nm\u0131\u015f olarak, ger\u00e7ek\u00e7i ve bilimsel pencereden bakabilirsek \u015funu g\u00f6rebiliriz: \u00d6nlemsiz bi\u00e7imde a\u015f\u0131r\u0131 riskli tutumlara girildi\u011finde BANA da bir \u015fey olabilir, SANA da&#8230; Murphy yasalar\u0131 bunu \u2018E\u011fer bir i\u015fin ters gitme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 varsa, o i\u015f ters gider\u2019 c\u00fcmlesiyle kavramsalla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hava M\u00fchendisi Yzb. Edward Murphy, en olumsuz ihtimalleri bile g\u00f6z \u00f6n\u00fcnden ay\u0131rmayarak \u00f6nlemler olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve titizlikle uygulanmas\u0131n\u0131, sen-ben ayr\u0131m\u0131 yapmadan herkes i\u00e7in \u00f6nerir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bize g\u00f6re tek istisna vatan savunmas\u0131d\u0131r; o zaman sana da, bana da, hepimize de bir \u015feyler olabilece\u011fini biliriz ve bile bile g\u00f6ze al\u0131r\u0131z. 1915 y\u0131l\u0131nda \u00c7anakkale\u2019de cephanesi t\u00fckenen askerlerine B\u00fcy\u00fck Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, \u201cSize taarruz etmeyi de\u011fil \u00f6lmeyi emrediyorum\u201d s\u00f6zleri bunun \u00f6rne\u011fidir. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Winston Churchill\u2019in, &#8220;Size yaln\u0131z kan, g\u00f6zya\u015f\u0131 ve ter vaat ediyorum &#8221; ifadesi de,\u00a0b\u00f6ylesi \u00e7ok kritik durumlarda, kendilerini de ate\u015fin i\u00e7inde tutan d\u00fcr\u00fcst ve erdemli lider yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonu\u00e7 olarak yanl\u0131\u015f tutum; \u2018Ben kazanay\u0131m, seni bilmem, can\u0131n cehenneme\u2019 (win-lose); do\u011fru tutum; \u2018sen de kazan, ben de; sana da bir \u015fey olmas\u0131n bana da (win-win) olmal\u0131d\u0131r. Havac\u0131l\u0131k k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve emniyet felsefesini hazmetmi\u015f iyi\/\u015fefkatli y\u00f6neticiler ve u\u00e7u\u015f doktorlar\u0131 bu insani tutumu temsil eden ki\u015filerdir. \u2018Bana bir \u015fey olmaz\u2019c\u0131lar\u0131 da \u2018Sana bir \u015fey olmaz\u2019c\u0131lar\u0131 da kontrol alt\u0131nda tutmaktan sorumludurlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof Dr Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma\u00e7o ki\u015filerin \u2018Bana bir \u015fey olmaz\u2019 tutumu kadar tehlikeli bir sendrom da, \u2018Sana bir \u015fey olmaz\u2019c\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu olguyu, halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn isimsiz filozoflar\u0131 \u00e7ok \u00f6nceden g\u00f6rm\u00fc\u015fler ve \u2018Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ate\u015fe atma\u2019 kavram\u0131n\u0131 ve \u2018Herkes \u015fehit ben gazi\u2019 ironisini yaratm\u0131\u015flard\u0131r. Ger\u00e7ekten de biraz dikkatli bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 ki\u015filerin, kendileri i\u00e7in g\u00f6ze almayacaklar\u0131 riskleri ba\u015fkalar\u0131na reva g\u00f6rd\u00fckleri fark edilebilir. Askeri ve sivil havac\u0131l\u0131kta baz\u0131 y\u00f6neticiler, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-2513","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2513"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2517,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2513\/revisions\/2517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}