{"id":2518,"date":"2016-09-08T17:53:40","date_gmt":"2016-09-08T14:53:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hvtd.org\/?p=2518"},"modified":"2025-11-25T12:22:51","modified_gmt":"2025-11-25T09:22:51","slug":"bana-bir-sey-olmaz-sendromu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=2518","title":{"rendered":"BANA B\u0130R \u015eEY OLMAZ SENDROMU"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #2e2e2e; font-family: Arial;\"><a href=\"http:\/\/www.hvtd.org\/?attachment_id=2514\" rel=\"attachment wp-att-2514\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2514\" src=\"http:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc.jpg\" alt=\"mcetinguc\" width=\"200\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc.jpg 200w, https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc-80x100.jpg 80w, https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/mcetinguc-44x55.jpg 44w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>Superman\u2019\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcnden mermilerin sekmesi, Akhille\u2019in topu\u011fundan ba\u015fka yerine ok i\u015flememesi gibi masals\u0131 \u00f6rnekler, insanlar\u0131n bilin\u00e7alt\u0131nda az veya \u00e7ok bir yaralanmazl\u0131k \/ incinmezlik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn <em>(invulnerability, invincibility)<\/em>bulundu\u011funu; bunun da masallara, \u00e7izgi romanlara ve filmlere yans\u0131makta oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baz\u0131 bilgisayar oyunlar\u0131nda Tanr\u0131 moduna giren ki\u015filer, ba\u015flar\u0131na gelen t\u00fcm fel\u00e2ketlerden \u00f6lmeden \u00e7\u0131kar. James Bond, Temel Reis, Terminator, Roger Rabbit, Batman, Kriptions, Hulk gibi \u00e7a\u011fda\u015f fantazya kahramanlar\u0131 bu y\u00f6nleriyle bezenip topluma sunulmu\u015ftur. \u00d6nemli olan sunulmas\u0131 de\u011fildir, (\u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcketim ve k\u00e2r amac\u0131yla binlerce ba\u015fka sunumlar da yap\u0131l\u0131yor) \u00f6nemli olan hangilerinin insanlar\u0131n bilin\u00e7altlar\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011fu ve benimsendi\u011fidir. Kendisine k\u00f6t\u00fc bir \u015feyler olmayaca\u011f\u0131, \u2018sanki hi\u00e7 \u00f6lmeyece\u011fi\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesini bilin\u00e7alt\u0131nda ta\u015f\u0131yan (\u00f6yle olmas\u0131n\u0131 arzu edip buna da inanan) ki\u015filerin bu t\u00fcr hik\u00e2yelerin kahramanlar\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fme e\u011filimleri vard\u0131r. \u00d6zellikle narsistik e\u011filimi olan insanlarda tehlikeli durumlardan yaralanmadan \u00e7\u0131kmak, i\u00e7lerinde bir yerleri ok\u015far, keyif ve mutluluk hissi verir. Bu ki\u015filer b\u00f6yle \u00e7izgi roman, film ve \u00f6yk\u00fclerin m\u00fc\u015fterisi olurlar; orada kendilerini bulurlar. Bu inanc\u0131n mottosu \u2018Bana bir \u015fey olmaz\u2019d\u0131r.<em> (It won\u2019t happen to me.)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6l\u00fcmc\u00fcl durumlardan sa\u011f kurtulan baz\u0131 insanlar\u0131n sihirli bir yaralanmazl\u0131k \/ yenilmezlik inanc\u0131na kap\u0131ld\u0131klar\u0131, bu nedenle de sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 riskli durumlara g\u00f6z\u00fc kara bi\u00e7imde at\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00f6zlenmi\u015ftir. 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda \u0130ngiliz Hava K. (RAF) pilotlar\u0131, \u2018kendilerinin se\u00e7ilmi\u015f ki\u015filer ve il\u00e2hi koruma alt\u0131nda olduklar\u0131na\u2019 inanmakta; morallerini y\u00fcksek tutmak i\u00e7in de, <em>\u2018Bana bir \u015fey olmaz\u2019 <\/em>diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekteydiler. \u00dcnl\u00fc yazar W. Saroyan\u2019\u0131n \u00f6lmek \u00fczereyken s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu, <em>\u2018Herkes \u00f6lecek, ama ben hep Tanr\u0131n\u0131n benim i\u00e7in bir istisna yapabilece\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131m\u2019<\/em> s\u00f6zleri, bu durumun filozoflar i\u00e7in bile ge\u00e7erli oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asla batmayaca\u011f\u0131 lanse edilen Titanik gemisinin kaptan\u0131na (15 Nisan 1912 gecesi, daha ilk seferinde) gemisinin bir buzda\u011f\u0131na \u00e7arparak 3 saatte bataca\u011f\u0131 s\u00f6ylenseydi buna asla inanamazd\u0131. D\u00fcnyan\u0131n en modern, b\u00fcy\u00fck ve m\u00fckemmel yolcu gemisinin kaptan\u0131, bu abart\u0131l\u0131 \u00f6zg\u00fcven i\u00e7inde iken bir dizi tehlikeli geli\u015fmeler olmaktayd\u0131. Buzda\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 ayn\u0131 \u00f6zg\u00fcven i\u00e7indeki ekip taraf\u0131ndan kaptana ula\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Zaten g\u00f6zc\u00fclere d\u00fcrb\u00fcn verilmemi\u015fti; gemide k\u0131rm\u0131z\u0131 yard\u0131m fi\u015fe\u011fi ve herkese yetecek kadar filika da yoktu\u2026 Buzda\u011f\u0131na \u00e7arparak par\u00e7alanan gemiden \u00e7\u0131kamayan veya so\u011fuk denize d\u00fc\u015fen 1.517 ki\u015fi donarak ve bo\u011fularak \u00f6ld\u00fc&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Riskli i\u015fler yapan insanlar\u0131n, tehlike duyumlar\u0131n\u0131 azaltan bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 mekanizmalardan birisi ink\u00e2r\u2019d\u0131r<em>(denial)<\/em>. \u2018U\u00e7u\u015f san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar tehlikeli de\u011fil, u\u00e7u\u015f riskleri beni etkilemez\u2019 gibi s\u00f6ylemler, bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 incinmezlik hisleriyle ilgilidir. U\u00e7a\u011f\u0131n teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerine ve g\u00fcvenlik sistemlerine fazlaca inananlarda, kendi beceri ve tecr\u00fcbelerine gere\u011finden \u00e7ok g\u00fcvenenlerde bu his s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde \u0130karus veya Titanik Sendromu olarak da bilinir. (\u0130karus, kanat ku\u015fan\u0131p Girit adas\u0131ndan u\u00e7arak ka\u00e7arken, babas\u0131n\u0131n uyar\u0131lar\u0131na ald\u0131rmayarak \u00e7ok y\u00fckselmi\u015f ve sonra Ege Denizine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.) Ger\u00e7e\u011fin \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imindeki bir a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcven d\u00fc\u015f\u00fcncesine kap\u0131lmak pozitif ill\u00fczyondur; bir \u00e7e\u015fit deveku\u015fu yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r&#8230; Bunun bir savunma mekanizmas\u0131 olarak toplumlarda %43 gibi olduk\u00e7a yayg\u0131n bir oranda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ohio\u2019da \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri aras\u0131nda yap\u0131lan ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada da, \u00f6\u011frencilerin %93\u2019\u00fc ba\u015fkalar\u0131ndan daha iyi araba kullanabildiklerini iddia etmi\u015ftir. <em>\u2018Bana bir \u015fey olmaz\u2019<\/em>c\u0131lar, sanki b\u00fct\u00fcn kaza ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelece\u011fi, yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7indedirler. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, davran\u0131\u015flara s\u0131k\u00e7a yans\u0131maya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda veya s\u0131\u011f\u0131n\u0131lan bir ilke haline geldi\u011finde tehlike \u00e7anlar\u0131 \u00e7al\u0131yor demektir. Kendinden memnuniyet, durumundan kayg\u0131 duymama fazla iyimser ve nikbin psikolojinin verdi\u011fi rahatl\u0131k <em>(complacency)<\/em> i\u00e7inde iken dikkat ve uyan\u0131kl\u0131ktaki azalma ve umursamazl\u0131ktaki art\u0131\u015f (kedidir kedi! tutumu), kaza riskini artt\u0131rabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><u>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 yaralanmazl\u0131k-incinmezlik d\u00fc\u015f\u00fcncesi<\/u><\/strong><strong>:<\/strong> \u0130ncinmezlik hissinin makul \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de olabilir ve biraz da gereklidir. \u0130nsanlar\u0131n k\u0131sac\u0131k \u00f6m\u00fcrlerini \u00f6l\u00fcm, hastal\u0131k ve kaza d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle fazlaca g\u00f6lgelemeden ya\u015famalar\u0131nda veya ger\u00e7ekten riskli i\u015flerle u\u011fra\u015fanlar\u0131n korku ve endi\u015felerini yat\u0131\u015ft\u0131rmakta i\u015fe yarayabilir. Ancak bu sahte ve tehlikeli iyimserli\u011fi abartanlarda, a\u015f\u0131r\u0131 bir \u00f6zg\u00fcven nedeniyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr tehlikeleri ink\u00e2r etme tutumu geli\u015fir ve bu noktadan itibaren sa\u011fl\u0131ks\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncenin tehlikeli sular\u0131na girilir. Kendisini yaralanmalara ve \u00f6l\u00fcme kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131k sanan ki\u015fi kolayca risk al\u0131r, fel\u00e2ketlerin kenar\u0131nda gezinmeye ba\u015flar. Bu tutum havac\u0131l\u0131kta<em> ma\u00e7o<\/em>, <em>kontrfobik ve impulsif <\/em>pilotlarda olduk\u00e7a s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak \u2018bana bir \u015fey olmaz\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesini sadece pilotlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmak ve yaln\u0131zca onlar\u0131 uyarmak yetmez. Yer teknik ekiplerinin, hava trafik kontrol\u00f6rlerinin ve kabin ekiplerinin i\u00e7inde de b\u00f6ylesi tak\u0131nt\u0131lar\u0131 olan insanlar olabilir ve onlar\u0131n benzer tutumlar\u0131 da ciddi kazalar\u0131n a\u00e7\u0131k veya gizli kalm\u0131\u015f sebeplerinin haz\u0131rlay\u0131c\u0131s\u0131 olabilir\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prof Dr Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Superman\u2019\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcnden mermilerin sekmesi, Akhille\u2019in topu\u011fundan ba\u015fka yerine ok i\u015flememesi gibi masals\u0131 \u00f6rnekler, insanlar\u0131n bilin\u00e7alt\u0131nda az veya \u00e7ok bir yaralanmazl\u0131k \/ incinmezlik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn (invulnerability, invincibility)bulundu\u011funu; bunun da masallara, \u00e7izgi romanlara ve filmlere yans\u0131makta oldu\u011funu g\u00f6sterir. Baz\u0131 bilgisayar oyunlar\u0131nda Tanr\u0131 moduna giren ki\u015filer, ba\u015flar\u0131na gelen t\u00fcm fel\u00e2ketlerden \u00f6lmeden \u00e7\u0131kar. James Bond, Temel Reis, Terminator, Roger Rabbit, Batman, Kriptions, Hulk gibi \u00e7a\u011fda\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-2518","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-arsiv"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2518"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2519,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2518\/revisions\/2519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}