{"id":3720,"date":"2024-09-30T12:14:33","date_gmt":"2024-09-30T09:14:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=3720"},"modified":"2024-09-30T12:14:33","modified_gmt":"2024-09-30T09:14:33","slug":"ucakta-doktorlarin-hasta-yolculara-mudahalesi-sorunsali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=3720","title":{"rendered":"U\u00c7AKTA DOKTORLARIN HASTA YOLCULARA M\u00dcDAHALES\u0130 SORUNSALI"},"content":{"rendered":"

Yazar : Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7<\/p>\n

Yay\u0131nlanma tarihi : 7 Ocak 2019<\/p>\n

https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/UCAKTA-DOKTORLARIN-HASTA-YOLCULARA-MUDAHALESI-SORUNSALI\/1306\/<\/a><\/p>\n

2 Ocak 2019 g\u00fcn\u00fc Lizbon-\u0130stanbul seferini yapan u\u00e7akta 80 ya\u015f\u0131nda bir yolcu kalp krizi ge\u00e7irdi. Defalarca doktor anonsu yap\u0131ld\u0131ysa da kalkan olmay\u0131nca kabin memurlar\u0131 kalp masaj\u0131 yapt\u0131, pilotlar Roma\u2019ya acil indi, ama hasta kurtar\u0131lamad\u0131. U\u00e7aktaki yolculardan birinin doktor olmas\u0131na ra\u011fmen yap\u0131lan anonsa kay\u0131ts\u0131z kalmas\u0131 bir tart\u0131\u015fma yaratt\u0131. U\u00e7akta bulunan gazeteci Metin Uca, \u2018insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00fc\u015f\u00fc\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla mesajlar yay\u0131nlad\u0131. T\u0131bbi destek vermekten imtina eden doktorun ceza almas\u0131 i\u00e7in meslek odas\u0131na su\u00e7 duyurusu yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Di\u011fer taraftan, bu doktorun kendini tan\u0131tmaya \u00e7ekinmesine neden olan korkuyu yaratan unsurlara, ceza iddialar\u0131na ve y\u00fcklenilen sorumluluklara da dikkat \u00e7ekti. Sayfalar dolusu\u00a0tweet<\/em>\u00a0mesajlar\u0131 g\u00f6nderen insanlar\u0131m\u0131z\u0131n sorunu tarifleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7iydi (1).<\/span><\/p>\n

Bu, netameli bir konudur; \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc 2+2 kadar kolay de\u011fildir. U\u00e7aktaki hekim yolcular\u0131n, bran\u015flar\u0131 ne olursa olsun \u201cher t\u0131bbi duruma m\u00fcdahale etmeye kadir olduklar\u0131; zahmet edip bir el atsalar u\u00e7aktaki hastalar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kurtar\u0131verecekleri\u201d san\u0131l\u0131r. Ke\u015fke o kadar kolay olsayd\u0131. U\u00e7akta doktor bulunmamas\u0131 kadar, doktor kimli\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131kan ki\u015filerin do\u011fru t\u0131bbi destek verip vermedikleri, birka\u00e7 doktor \u00e7\u0131kt\u0131ysa tedavinin kimin y\u00f6netiminde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fi de belirsizliklerle doludur. Bazen t\u0131bbi kitlerdeki ila\u00e7 ve malzemenin eksikli\u011fiyle, baz\u0131 ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda k\u0131s\u0131tlamalar getirilmesiyle ilgili yak\u0131nmalar olmaktad\u0131r. \u00d6zverili hekimlerin hasta ba\u015f\u0131nda saatlerce stresli \u00e7aba harcamalar\u0131 yetmezmi\u015f gibi, cezai sorumluluk tehdidine ve divert edilen meydanda da devam eden b\u00fcrokratik i\u015flere maruz kalmas\u0131 da g\u00f6z korkutucu olmaktad\u0131r. Konunun farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan tart\u0131\u015fmalar\u0131 5-6 y\u0131ld\u0131r devam ediyor.<\/p>\n

Konunun \u00f6ncesi<\/u><\/strong><\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda\u00a0 T\u00fcrk Hava Yollar\u0131,\u00a0\u201cSmiling Doctors\u201d<\/em>\u00a0isimli bir program ba\u015flatt\u0131. Lufthansa\u2019n\u0131n ve Swiss\u2019in\u00a0\u201cDoctor on Board\u201d<\/em>\u00a0uygulamas\u0131n\u0131n e\u015fiti olan bu programda, u\u00e7akta hastalanan yolculara t\u0131bbi destek veren hekimlere bir defal\u0131\u011f\u0131na 5 bin mil puan\u0131 vaad edilmekte idi. Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011finin\u00a0buna itiraz\u0131 olmu\u015ftu. Bu kampanya ile\u00a0hekimleri u\u00e7aktaki yolculara etkin t\u0131bbi yard\u0131ma te\u015fvik etmek ama\u00e7lan\u0131yorsa, ya\u015famsal \u00f6nemdeki t\u0131bbi m\u00fcdahale kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan te\u015fekk\u00fcr\u00a0(honorarium)<\/em>\u00a0veya arma\u011fan\u0131n b\u00f6ylesine hafif olmamas\u0131, harcanan eme\u011fin zorlu\u011funu az \u00e7ok kar\u015f\u0131l\u0131yor olmas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Zahmetli bir i\u015fe davet edilen hekimlere makul bir te\u015fvik getirilmezse g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck azal\u0131r; d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerinde oldu\u011fu gibi, \u2018nas\u0131lsa ba\u015fka birileri \u00e7\u0131kar bakar diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ve \u00e7a\u011fr\u0131 anonslar\u0131 duyulmayabilir\u2019 denilmi\u015fti (2).<\/p>\n

U\u00e7ak i\u00e7indeki zor ko\u015fullarda acil t\u0131bbi m\u00fcdahaleden imtina etmenin \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7eleri vard\u0131r:<\/p>\n

    \n
  1. Keyfini bozmamak i\u00e7in ya\u015famsal risk alt\u0131ndaki bir hastaya yard\u0131m etmemek veya ac\u0131s\u0131n\u0131 dindirecek bir m\u00fcdahalede bulunmamak\u2026 Bu, etik d\u0131\u015f\u0131d\u0131r ve asla mazur g\u00f6r\u00fclemez.<\/li>\n
  2. Baz\u0131 durumlarda ise m\u00fcdahaleden \u00e7ekinen hekimler hakl\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin kalp krizi, solunum durmas\u0131, ba\u011f\u0131rsak d\u00fc\u011f\u00fcmlenmesi, ast\u0131m, inme, kanama, senkop, epilepsi n\u00f6beti, psikotik atak, panik, vb. gibi olgularda baz\u0131 hekimler kendilerini bunlara m\u00fcdahale etmede yetkin hissetmeyebilir. Bran\u015f\u0131 biyokimya, fizik tedavi, psikiyatri, g\u00f6z, kbb, \u00e7ocuk, radyoloji, cildiye, vs. olan hekimler yanl\u0131\u015f tedavilerle ciddi vicdani sorumluluk ve adli kovu\u015fturma endi\u015feleri ya\u015fayabilir. Ya\u015fl\u0131 veya emekli olup, t\u0131bbi pratikten uzakla\u015fm\u0131\u015f hekimler de hastaya ellemekten korkabilirler.<\/li>\n
  3. Hekim \u00e7ok yorgun, uykulu, hasta veya alkoll\u00fc\u00a0(too drunk to care)<\/em>\u00a0olabilir, u\u00e7u\u015f anksiyetesi veya u\u00e7ak tutmas\u0131 (bulant\u0131) ya\u015f\u0131yor da olabilir.<\/li>\n
  4. Hekimleri teredd\u00fcte sokan bir unsur da, 2014 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 6514 say\u0131l\u0131 torba yasan\u0131n 20\u2019nci maddesi gere\u011fi, \u2018hastane d\u0131\u015f\u0131ndaki ortamlarda t\u0131bbi m\u00fcdahale yapan hekimlere para ve hapis cezas\u0131 uygulanaca\u011f\u0131\u2019 korkusudur (3). Bunun halen ge\u00e7erli mi, yoksa bir \u2018\u015fehir efsanesi\u2019 mi oldu\u011funun bilinmezli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden hekimlerin kafalar\u0131 kar\u0131\u015f\u0131kt\u0131r; konuyu netle\u015ftirmeyen yetkililerin de bunda sorumlulu\u011fu vard\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

    Do\u011fruyu bulma \u00e7abalar\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n

    Bir havayolu \u015firketinin emanetine ald\u0131\u011f\u0131 yolcular\u0131, sa\u011f bindikleri u\u00e7aktan sa\u011f indirme sorumlulu\u011fu vard\u0131r. U\u00e7ak yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda sa\u011fl\u0131k deste\u011fi almak, ticari bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bir m\u00fc\u015fteri hakk\u0131; insani y\u00f6nden ise parasal hesaplar\u0131n \u00f6tesinde bir hizmettir. U\u00e7akta hastalanma sonucu \u00f6l\u00fcmler olmas\u0131, \u015firketin prestijine ve koltuk doluluk oranlar\u0131na olumsuz etkiler yapabilece\u011fi gibi, hukuki kovu\u015fturmalara da konu olabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u015firketler \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde geli\u015ftirilmesi gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bunu u\u00e7akta tesad\u00fcfen bulunan (veya bulunmayan) doktorlar\u0131n sorumlulu\u011funa b\u0131rakmak do\u011fru de\u011fildir veya kolayc\u0131l\u0131kt\u0131r. Hasta vatanda\u015flar\u0131na bedava kara ve hava ambulans hizmeti sunmak i\u00e7in milyarlar mertebesinde fon ay\u0131ran; u\u00e7aklardaki yolcular\u0131n can g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in hava polisleri atayan devletimiz, u\u00e7akta hastalanan yolcular i\u00e7in de havayolu \u015firketleriyle koordineli bi\u00e7imde bir \u015feyler yapmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    2017 y\u0131l\u0131nda THY\u2019nin\u00a0\u201cFly Good Feel Good\u201d<\/em>\u00a0ismiyle duyurdu\u011fu kampanya,\u00a0\u2018Flying Doctor\u2019<\/em>\u00a0kavram\u0131n\u0131 getirmi\u015fti; bu g\u00f6rece daha iyiydi, \u00fclkemizde bir ilkti ve di\u011fer \u015firketleri de uyar\u0131c\u0131yd\u0131. G\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 olan sisteme kaydolan t\u0131p doktorlar\u0131, u\u00e7u\u015ftaki acillere bakacak ve mil kazanacakt\u0131 (4). Halen i\u015fledi\u011fini sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu sistem \u00e7\u0131tay\u0131 bir par\u00e7a y\u00fckseltmi\u015ftir. Ama ya\u015fanan olaylara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yetmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

    D\u00fcnyadan \u00f6rneklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise; Lufthansa\u2019n\u0131n da THY gibi hasta yolcularla ilgilenen hekimlere 5 bin mil puan\u0131 (Miles&More) hediye etti\u011fi, ama bu ucuzcu yakla\u015f\u0131mlar\u0131 nedeniyle toplumdan ele\u015ftiriler ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. ABD’de ise Alaska Airlines hastaya m\u00fcdahale eden hekime 20 bin, American Airlines 80 bin mil puan\u0131 hediye etmektedir.\u00a0Burada as\u0131l vurgulamak istedi\u011fimiz, \u20185 bin az, daha \u00e7ok olsun\u2019 pazarl\u0131\u011f\u0131 asla de\u011fildir. Hekimin, bir yolcunun can\u0131n\u0131n kurtulmas\u0131 veya ac\u0131s\u0131n\u0131n dindirilmesine paha bi\u00e7ilemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011fi ve Tabip Odalar\u0131, hekimlerin acil hastalar i\u00e7in verdikleri hizmeti \u00e7\u0131kara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u0131bbi etik gere\u011fi olarak mil puan\u0131 vs. olmadan da gerekli deste\u011fin verilebilece\u011fini, ama bu sistemde eksik veya yanl\u0131\u015f bir \u015feyler oldu\u011funun kabul edilmesini istemi\u015fti\u2026<\/p>\n

    Bir gazetede k\u00f6\u015fesi olan bir hekim de, yurtd\u0131\u015f\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilimsel toplant\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc kalp krizi ge\u00e7iren hasta i\u00e7in yap\u0131lan anonsa icabet etmi\u015f; u\u00e7ak divert edinceye kadar destek verdi\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131. Sonras\u0131nda bu emek ve yorgunlu\u011funun hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 (te\u015fekk\u00fcr, koltuk upgrade\u2019i, vs) olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, u\u00e7aktaki di\u011fer meslekta\u015flar\u0131n\u0131n neden anonsa yan\u0131t vermedi\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131 (5). Bir havac\u0131l\u0131k sitesinin yazar\u0131 da, bazen t\u0131bbi deste\u011fin 10 saat hasta ba\u015f\u0131nda kal\u0131p durumu takip etmek bi\u00e7iminde \u00e7ok yorucu olabilece\u011fini, prosed\u00fcrlerin hekimleri b\u0131kt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve mesleklerini deklare etmekten ka\u00e7\u0131n\u0131r hale geldiklerini; bir yabanc\u0131 hekimin bu hizmeti kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015firketten para talep edip mahkemelik oldu\u011funu anlatm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6nerisi, g\u00f6n\u00fcll\u00fc hekimlerin \u00f6nceden belirlenerek hizmetleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda\u00a0baz\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar (pas bileti, bilet \u00fccretinde indirim, ekonomi s\u0131n\u0131f\u0131 yerine business\u2019de u\u00e7ma, vs.) sunulmas\u0131 idi (6).<\/p>\n

    \u0130\u015fin kolay\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n

    \u201cT\u0131bbi etik yasas\u0131 nas\u0131lsa hekimleri b\u00f6yle durumlarda m\u00fcdahaleye mecbur ediyor, cezai sorumluluk da y\u00fckl\u00fcyor; zaten u\u00e7aklarda t\u0131bbi ilk yard\u0131m kitleri, oksijen t\u00fcpleri ve otomatik defibrilat\u00f6r (AED) cihazlar\u0131 bile var\u2026 bu yoldan bedava hizmet al\u0131r\u0131z\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 \u015fark zihniyetidir, ama kapitalist bat\u0131 kaynakl\u0131d\u0131r. Bat\u0131 \u00fclkelerinin ticari havac\u0131l\u0131k yetkilileri u\u00e7aklarda doktor g\u00f6revlendirmeyi \u2018ak\u0131l edememi\u015f\u2019 olamazlar; muhtemelen ek masraf denildi\u011finde t\u00fcyleri diken olan ki\u015filer t\u0131bbi etik kurallar\u0131na sar\u0131lmay\u0131 uygun bulmu\u015f olmal\u0131d\u0131r. Gene de havadaki acil durumlarda yerdeki anla\u015fmal\u0131 hastanelerle temas kurarak bir tedbir ald\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

    \u00d6neriler:<\/u><\/strong><\/p>\n

      \n
    1. \u0130deali, b\u00fcy\u00fck gemilerde oldu\u011fu gibi b\u00fcy\u00fck u\u00e7aklarda ve uzun menzilli (ER) u\u00e7u\u015flarda \u2018g\u00f6revli doktor\u2019 bulunmas\u0131d\u0131r. Biraz masraf getirebilir, ama akl\u0131n yolu budur. \u2018U\u00e7ak doktoru\u2019 \u00f6nerisi bizim fantastik bir icad\u0131m\u0131z de\u011fildir, d\u00fcnyada da konu\u015fuluyor. B\u00fcy\u00fck u\u00e7aklarda bir revir b\u00f6lmesi, hatta \u00f6len yolcular\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131 bir yer ayr\u0131lmas\u0131 bile \u00f6neriliyor. Dev yolcu u\u00e7aklar\u0131nda \u00e7ift yatakl\u0131 kabinler, barlar, g\u00fczellik ve fitness salonlar\u0131 pl\u00e2nlan\u0131rken (7,8), hava polisleri\u00a0(air marshal)<\/em>\u00a0i\u00e7in prosed\u00fcrler uygulan\u0131p fonlar ayr\u0131l\u0131rken, u\u00e7aklara atanm\u0131\u015f hekimler i\u00e7in de benzeri yap\u0131labilir. 50 ki\u015filik fabrika ve i\u015fyerlerinde hekim bulundurulma zorunlulu\u011fu varken, A-380, B-747 gibi 400-500 yolcu ta\u015f\u0131yan u\u00e7aklara hekim atanmas\u0131 abes de\u011fildir. Bunu l\u00fcks saymak, insan hayat\u0131na verilen de\u011ferin sorgulanmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrk sivil havac\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u2018kocaman Amerikal\u0131, Avrupal\u0131 \u015firketler bile u\u00e7ak doktoru, ya da doktor-yolcu protokolleri yapmazken biz niye yapal\u0131m?\u201d demek yerine; bunu hayata ge\u00e7irerek \u00f6n alabilir, \u00f6rnek olabilir, yolcu g\u00fcvenirlik d\u00fczeylerini y\u00fckseltebilirler…<\/li>\n<\/ol>\n

      2. Bug\u00fcn i\u00e7in daha pratik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerimiz; THY\u2019nin \u2018Flying Doctor\u2019 kampanyas\u0131n\u0131n benzeri ve biraz \u00fcst\u00fcd\u00fcr; yani u\u00e7ak yolcusu doktorlarla bilet sat\u0131\u015f a\u015famas\u0131nda (mil puan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda) \u00f6zendirici anla\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle acil t\u0131p, genel cerrahi, kardiyoloji, \u00e7ocuk, psikiyatri, n\u00f6roloji, vs. uzmanlarla belirli \u015fartlarda protokol yap\u0131labilir. Hastalanan yolcunun durumuna uygun bran\u015f hekimi sessizce g\u00f6reve davet edilir, kaliteli bir sa\u011fl\u0131k deste\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

      3.\u00a0\u2018Telemedicine\u2019 (telehealth)<\/em>\u00a0sistemi kurulmas\u0131n\u0131n yollar\u0131 aranmal\u0131d\u0131r. Non-invazif cihazlarla toplanan bilgiler (kalp sesi, EKG, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131, pulse oksimetre, kan \u015fekeri, hasta d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, vs.) elektronik olarak yerdeki uzman doktora online iletilir. Bunu cep telefonundan bile izleyecek programlar vard\u0131r. Bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda u\u00e7aktaki yolcu-doktor ile kons\u00fclte edilerek tedavi \u00f6nerileri belirlenebilir.<\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

      4. Yerden 7\/24 destek verecek hastaneler bulunur ve protokol yap\u0131labilir. D\u00fcnyada bir\u00e7ok havayolu \u015firketleri u\u00e7u\u015f boyunca yer sa\u011fl\u0131k birimleriyle radyo ba\u011flant\u0131s\u0131 kurarak, \u2018medikal ko\u00e7luk\u2019 deste\u011fi almaktad\u0131r. Merkezi Phonix-Arizona’da olan, 1986 y\u0131l\u0131ndan beri 120 kadar havayolu \u015firketine yerden t\u0131bbi destek sa\u011flayan MedAire \u015firketi (7) gibi kurulu\u015flar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019mizde de kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir zorluk yoktur. Hatta b\u00f6yle bir \u015firkete de gerek olmadan, pilotaj muayenesi yapmaya yetkilendirilmi\u015f hastaneler bu i\u015f i\u00e7in gayet uygundur. Bu hastanelerin uzman hekimleri u\u00e7aktaki t\u0131bbi aciller i\u00e7in kons\u00fcltanl\u0131k yaparken, AMC \u00fcnitelerinde g\u00f6rev yapan u\u00e7u\u015f hekimleri de u\u00e7aktaki hastan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck bas\u0131n\u00e7l\u0131 ortamda kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi fizyolojik komplikasyonlar\u0131 y\u00f6netmekte destek verebilir…<\/p>\n

      5. U\u00e7akta hastalanan veya \u00f6len yolcular kadar \u00f6nemli bir olas\u0131l\u0131k da, u\u00e7u\u015f ekiplerinin hastalanmas\u0131 veya \u00f6lmesidir. \u0130ster u\u00e7u\u015f ekibi, isterse yolcu olsun, acil t\u0131bbi durumlarda u\u00e7ak i\u00e7indeki toplama hekimlerle etkili t\u0131bbi destek verilememesinin olumsuz sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi de, u\u00e7a\u011f\u0131n (bazen gereksiz yere) acil ini\u015f\u00a0(divert)<\/em>\u00a0yapmas\u0131d\u0131r. Bu, parasal kay\u0131plara, u\u00e7u\u015f g\u00f6rev s\u00fcresi dolan ekiplerin dinlenmeye \u00e7ekilmesine, ba\u011flant\u0131l\u0131 u\u00e7u\u015flar\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131na, u\u00e7u\u015f programlar\u0131n\u0131n alt\u00fcst olmas\u0131na yol a\u00e7abilmektedir. B\u00fct\u00fcn bu problemler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, u\u00e7aklarda hastalanan yolculara m\u00fcdahale prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn yeniden ele al\u0131nmak ihtiyac\u0131nda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyiz. SHGM, DHM\u0130, THY, Pegasus, havac\u0131l\u0131k t\u0131bb\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri olan \u00fcniversiteler (SB\u00dc, 19 May\u0131s), vs. kat\u0131l\u0131m\u0131yla bir panel veya \u00e7al\u0131\u015ftay yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Buraya ilgili sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da (Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011fi, Acil T\u0131p Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi, TALPA, TASSA, vb.) davet edilmelidir. Yap\u0131lacak beyin f\u0131rt\u0131nalar\u0131 sonucu haz\u0131rlanacak raporlar\u0131n yeni talimatlara yans\u0131t\u0131lmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunda ilerleyebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz…<\/p>\n

      Kaynaklar<\/u><\/strong><\/p>\n

      1.<\/strong>\u00a0https:\/\/twitter.com\/MetinUca\/status\/1081130122533572609<\/a>\u00a0; https:\/\/twitter.com\/MetinUca\/status\/1080910688455966720<\/a><\/p>\n

      2.<\/strong>\u00a0\u00c7eting\u00fc\u00e7 M. ‘Smiling doctors’ g\u00fccendirdi\u2019 www.airkule.com (15.4.2013) http:\/\/www.airkule.com\/yazar\/baslik\/761<\/a><\/p>\n

      3.<\/strong>\u00a0\u015e\u00fckr\u00fc K\u0131z\u0131lot. H\u00fcrriyet Gazetesi (9 Nisan 2014). http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/askere-ve-polise-ameliyat-bakkala-da-hekimlik-yetkisi-26182526<\/a><\/p>\n

      4.<\/strong>\u00a0http:\/\/www.airkule.com\/haber\/THY-DEN-FLY-GOOD-FEEL-GOOD-HIZMETI\/27328<\/a> (6.6.2017)<\/p>\n

      5.<\/strong>\u00a0Temel Y\u0131lmaz. Haberturk.com (18.03.2017) https:\/\/www.haberturk.com\/yazarlar\/prof-dr-temel-yilmaz\/1430445-gercekten-ekmek-zararli-lahmacun-yararli-mi<\/a><\/p>\n

      6.<\/strong>\u00a0Tevfik Uyar. Airporthaber (28.1.2013)\u00a0http:\/\/www.airporthaber.com\/kose-yazilari\/gonullu-ucus-hekimi.html<\/a><\/p>\n

      7.<\/strong>\u00a0Cocks R, Liew M. 8Commercial aviation in-flight emergencies and the physician. Emergency Medicine Australasia (2007) 19, 1-8. (https:\/\/pdfs.semanticscholar.org\/094a\/908fb2e8aafacb90928f065957f908cfcf16.pdf<\/a>)<\/p>\n

      8.<\/strong>\u00a0Hamer M. Giant plane raises fear of medical emergencies. New Scientist 2005; (20 May): 8.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Yazar : Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7 Yay\u0131nlanma tarihi : 7 Ocak 2019 https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/UCAKTA-DOKTORLARIN-HASTA-YOLCULARA-MUDAHALESI-SORUNSALI\/1306\/ 2 Ocak 2019 g\u00fcn\u00fc Lizbon-\u0130stanbul seferini yapan u\u00e7akta 80 ya\u015f\u0131nda bir yolcu kalp krizi ge\u00e7irdi. Defalarca doktor anonsu yap\u0131ld\u0131ysa da kalkan olmay\u0131nca kabin memurlar\u0131 kalp masaj\u0131 yapt\u0131, pilotlar Roma\u2019ya acil indi, ama hasta kurtar\u0131lamad\u0131. U\u00e7aktaki yolculardan birinin doktor olmas\u0131na ra\u011fmen yap\u0131lan anonsa kay\u0131ts\u0131z kalmas\u0131 bir tart\u0131\u015fma yaratt\u0131. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3720","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bulten"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3721,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3720\/revisions\/3721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}