{"id":3749,"date":"2024-09-30T12:38:51","date_gmt":"2024-09-30T09:38:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=3749"},"modified":"2024-09-30T12:38:51","modified_gmt":"2024-09-30T09:38:51","slug":"ucak-yolcusu-hayvanlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=3749","title":{"rendered":"U\u00c7AK YOLCUSU HAYVANLAR"},"content":{"rendered":"<p>Yazar : Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7<\/p>\n<p>Yay\u0131nlanma tarihi : 19 May\u0131s 2022<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/UCAK-YOLCUSU-HAYVANLAR\/2785\/\">https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/UCAK-YOLCUSU-HAYVANLAR\/2785\/<\/a><\/p>\n<table border=\"0\" width=\"645\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><span style=\"color: #2e2e2e; font-family: Arial;\">\u2018Can dostlar\u0131n\u0131n\u2019 evlerinde besledikleri hayvanlar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar, u\u00e7ak yolculu\u011funda onlarla birlikte olmak isterler. \u00d6zellikle k\u00f6pekler, g\u00f6rme \u00f6z\u00fcrl\u00fc insanlara rehber\/refakat\u00e7i\/koruyucu, yaln\u0131zl\u0131k i\u00e7indeki hasta ve ya\u015fl\u0131 insanlara dost olarak b\u00fcy\u00fck g\u00fcven hissettirir. Amerikan Hayvan Hastaneleri Birli\u011fi\u2019nin raporunda, evli kad\u0131nlar\u0131n %40\u2019\u0131n\u0131n, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131ndan g\u00f6remedikleri duygusal deste\u011fi kedi ve k\u00f6peklerinden ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdir (1).<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20220519-mc-5.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Di\u011fer yandan u\u00e7aktaki hayvanlar baz\u0131 yolculara g\u00f6re korku, hastal\u0131k, alerji, k\u00f6t\u00fc koku ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc kayna\u011f\u0131d\u0131r; bu nedenlerle u\u00e7a\u011fa al\u0131nmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar olur. Havayolu \u015firketleri konuya \u00f6ncelikle u\u00e7u\u015f emniyeti perspektifinden bakarak, riskli bulduklar\u0131 baz\u0131 hayvanlar\u0131 u\u00e7a\u011fa almama yetkilerini kullanabilir. S\u00fcrekli havlayan ve birilerine sald\u0131rma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indeki bir k\u00f6pe\u011fin u\u00e7akta karga\u015fa yaratabilece\u011fi kayg\u0131s\u0131 haks\u0131z de\u011fildir. \u015eirketler ticari a\u00e7\u0131dan ise hayvan\u0131yla birlikte seyahat etmek isteyen yolcular\u0131 kaybetmek istemez. Ama bundan rahats\u0131zl\u0131k duyan ba\u015fka yolcular\u0131n memnuniyetsizli\u011fini de dikkate almak zorundad\u0131rlar; bu nedenle baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>U\u00e7aklar\u0131n \u00f6zel kargo b\u00f6lmelerinde u\u00e7urulan hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikleri \u015firketlerin garantisinde olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, her y\u0131l y\u00fczlerce hayvan\u0131n havas\u0131zl\u0131k, so\u011fuk ve yaralanma nedeniyle \u00f6ld\u00fcklerine veya kaybolduklar\u0131na dair \u015fik\u00e2yetler olur. Di\u011fer taraftan baz\u0131 yolcular\u0131n ticari ama\u00e7larla kabin bagajlar\u0131 i\u00e7inde gizlice u\u00e7a\u011fa ald\u0131klar\u0131 timsah, y\u0131lan, hamster, akrep, \u00f6r\u00fcmcek gibi hayvanlar tehlike ve panik yaratabilir, kazalara neden olabilirler. U\u00e7aklar\u0131n \u2018davetsiz misafiri\u2019 olan baz\u0131 b\u00f6cek ve sineklerin insanlara hastal\u0131k bula\u015ft\u0131r\u0131p \u00f6l\u00fcmlerine neden olduklar\u0131na dair bilgiler de vard\u0131r. THY yolcu u\u00e7aklar\u0131 2021 y\u0131l\u0131nda 60 bin evcil hayvan\u0131 kabinde seyahat ettirdi.<\/p>\n<p>Turkish Cargo ise y\u0131ldan y\u0131la de\u011fi\u015fen cins ve say\u0131larda milyonlarca hayvanlar\u0131 (papa\u011fan, civciv, akvaryum canl\u0131s\u0131, arslan, penguen, vs.) ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Duygusal destek hayvanlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6rme \u00f6z\u00fcrl\u00fc, ya\u015fl\u0131 ve yaln\u0131z insanlar ba\u015fta olmak \u00fczere, kendilerine fiziksel ve duygusal destek veren hayvanlar\u0131yla birlikte u\u00e7a\u011fa binmek isteyen yolcular az de\u011fildir. Fiziksel bir sald\u0131r\u0131dan korkan, sad\u0131k ve g\u00fcvenilir yolda\u015f gereksinimi olan, i\u015fitme azl\u0131\u011f\u0131 veya n\u00f6bet ge\u00e7irme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunan ki\u015filer \u2018Emotional Support Animal-ESAN, Companion Animals\u2019 olarak an\u0131lan bu hayvanlarla birlikte u\u00e7a\u011fa kabul edilebilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20220519-mc-1.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bir evcil hayvan\u0131n duygusal deste\u011fine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu belgeleyen bir doktor (bazen psikiyatrist) raporu ibraz edilmesi gereklidir. \u0130zin genellikle kedi ve evcil k\u00f6pek gibi ve 1 tane hayvan i\u00e7in verilir; s\u00fcr\u00fcngenler, y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flar, sald\u0131rgan iri hayvanlar kapsam d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Yolcuya ve hayvana acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcndeki koltuklar verilmez; uzun u\u00e7u\u015flarda hayvan\u0131n etraf\u0131 pislememesi i\u00e7in de \u00f6nlem al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kurallar<\/strong><\/p>\n<p><strong>a-<\/strong>Bir evcil hayvan\u0131n duygusal deste\u011fine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu belgeleyen bir doktor (bazen psikiyatrist) raporu ibraz edilmesi gereklidir. \u0130zin genellikle kedi ve evcil k\u00f6pek gibi tek hayvan i\u00e7in verilir; s\u00fcr\u00fcngenler, y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flar, sald\u0131rgan iri hayvanlar kapsam d\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>b-<\/strong>Yolcuya ve hayvana acil \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcndeki koltuklar verilmez; uzun u\u00e7u\u015flarda hayvan\u0131n etraf\u0131 pislememesi i\u00e7in \u00f6nlem al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>c-<\/strong>U\u00e7ak kabinine yolcuyla birlikte kabul edilecek hayvanlar i\u00e7in kimlik belgesi, a\u015f\u0131 kart\u0131\u00a0ve u\u00e7abilir raporu gerekir.<\/p>\n<p><strong>d-<\/strong>Genelde, \u00f6zel kafeslerinde olmak ko\u015fuluyla ku\u015f, kedi ve k\u00f6pekler (8 kiloya kadar a\u011f\u0131rl\u0131kta\u00a0iseler) kabine al\u0131nmakta, daha fazla a\u011f\u0131rl\u0131k ve hacimdekiler kargoda ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>e-<\/strong>\u015eirketler kendi \u00f6zel kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde hayvanlar\u0131n cinsine, say\u0131s\u0131na, ya\u015f\u0131na, gebe veya\u00a0hasta olu\u015flar\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131rlamalar koyabilir. (\u00d6rn. 8 kilodan a\u011f\u0131r Pony cinsi at, z\u00fcrafa, domuz gibi hayvanlar\u0131nlar\u0131n kabinde yolculu\u011funa izin verildi\u011fi olmaktad\u0131r).<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20220519-mc-2.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>f-<\/strong>Ciddi zorunluluk yoksa huzursuzla\u015fan hayvanlara sedatif ila\u00e7 uygulanmamal\u0131d\u0131r. Nedeni,\u00a0olas\u0131 kaza ve yang\u0131n hallerinde, sedasyon halindeki hayvanlar\u0131n kendilerini kurtarma \u00e7abalar\u0131n\u0131 zay\u0131flatmamakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>g-<\/strong>Yayg\u0131n olmayan bir kural da, ayn\u0131 kabinde birbiriyle ge\u00e7inemeyen hayvanlar\u0131n (kedi ve\u00a0k\u00f6pek, kedi ve ku\u015f) bulundurulmamas\u0131; b\u00f6ylece birbirlerine sald\u0131ran hayvanlar\u0131n arbede \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir.<\/p>\n<p><strong>h-<\/strong>Sald\u0131rganl\u0131k potansiyeli fazla ve zaptedilmesi g\u00fc\u00e7 olan hayvanlar ile kemirgen grubu da\u00a0kabine al\u0131nmaz.<\/p>\n<p><strong>i-<\/strong>Kabinde veya kargoda cenaze ta\u015f\u0131n\u0131yorsa, bunun kokusunun k\u00f6pekleri huzursuz etti\u011fine\u00a0dair bilgiler vard\u0131r ve bu nedenle k\u00f6peklerin ayn\u0131 ortamda tutulmamalar\u0131 \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20220519-mc-4.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>j-<\/strong>Genelde havayolu \u015firketleri say\u0131s\u0131 3-5 kadar ku\u015fun, sahibinin kontrol\u00fc alt\u0131nda kabine al\u0131nmas\u0131na izin vermektedir. \u00c7ok say\u0131da ku\u015fun u\u00e7a\u011fa kabul\u00fcyle ilgili k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n para g\u00fcc\u00fcyle a\u015f\u0131labildi\u011finin \u00f6rne\u011fini 2017 y\u0131l\u0131nda bir Suudi Prens g\u00f6stermi\u015ftir. Her biri 8 bin $ de\u011ferindeki 80 tane \u015fahin i\u00e7in 80 bilet alan prens, bu de\u011ferli ku\u015flar\u0131n\u0131 Qatar Havayollar\u0131 Airbus u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n kargosu yerine kabininde seyahat ettirdi (2). Cidde\u2019ye yolculuk s\u00fcrecinde insanlardan daha sessiz-sakin kalan y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flar \u2018kurallara uyan-itaatli yolcu\u2019 \u00f6rne\u011fi verdi.<\/p>\n<p><strong>k-<\/strong>U\u00e7akta hastalanan (yaralanma, korku-panik, u\u00e7ak tutmas\u0131, dekompresyon, hipoksi, vs) hayvanlar\u0131n kendi haline b\u0131rak\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Sahipleri taraf\u0131ndan psikoterapi niteli\u011findeki sakinle\u015ftirici davran\u0131\u015flar i\u015flevsel olabilir. U\u00e7ak yolcusu veteriner veya hekimlerin de t\u0131bbi m\u00fcdahaleleri ve gerekiyorsa baz\u0131 ila\u00e7lar vermeleri gerekebilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20220519-mc-55.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>8 Temmuz 2018 g\u00fcn\u00fc JetBlue Hava Yollar\u0131\u2019n\u0131n Florida-Massachusetts seferinde, Darcy adl\u0131 3 ya\u015f\u0131ndaki Frans\u0131z bulldog\u2019un dili maviye-mora d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131 ve nefes almakta zorland\u0131. Sahibi Michele Burt, huzursuzla\u015fan k\u00f6pe\u011fi i\u00e7in yard\u0131m istedi; kabin memurlar\u0131 hipoksi ya\u015fayan k\u00f6pe\u011fe hemen oksijen solutarak rahatlatt\u0131\u2026<\/p>\n<p><strong>U\u00e7akta Hayvan Olaylar\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Timsah pani\u011fi kazas\u0131:\u00a0<\/strong>25 A\u011fustos 2010 g\u00fcn\u00fc Kongo\u2019nun ba\u015fkenti Kinshasa\u2019dan kalkan k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u00e7 hat yolcu u\u00e7a\u011f\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7ek yap\u0131m\u0131 L-410 tipi turbojet u\u00e7akta bir sorun yoktu; \u0130ngiliz pilot da meteorolojik ko\u015fullar da iyiydi. Yani her \u015fey yolunda ve normal iken, 18 yolcusu olan u\u00e7ak Bandundu Havaalan\u0131na ini\u015fe ge\u00e7ti\u011fi s\u0131rada (bir yolcunun ka\u00e7ak olarak u\u00e7a\u011fa spor \u00e7antas\u0131 i\u00e7inde soktu\u011fu) bir timsah yavrusunun, \u00e7antay\u0131 kemirerek kendini d\u0131\u015far\u0131 atmas\u0131, pani\u011fe kap\u0131lan kabin g\u00f6revlisi ile b\u00fct\u00fcn yolcular\u0131n kokpite do\u011fru ko\u015fu\u015fturmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden a\u011f\u0131rl\u0131k dengesi bozulan u\u00e7ak bir evin \u00fczerine d\u00fc\u015ft\u00fc. Pilotlarla birlikte 20 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc, 1 ki\u015fi ve timsah kurtuldu; \u00e7evredeki insanlar timsah\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc (3).<\/p>\n<p><strong>Ke\u00e7iler:<\/strong>\u00a026 Ekim 2015 g\u00fcn\u00fc Singapur Havayollar\u0131n\u0131n Boeing 747-400 kargo u\u00e7a\u011f\u0131 2 bin 186 ke\u00e7iyi Avustralya\u2019dan Malezya\u2019ya ta\u015f\u0131makta idi. Ke\u00e7ilerin \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 gaz y\u00fcz\u00fcnden duman detekt\u00f6rleri alarm verince u\u00e7ak Bali\u2019ye zorunlu ini\u015f yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Atlar:<\/strong>\u00a031 Temmuz 1987 g\u00fcn\u00fc Mexico City\u2019den havalanan Belize Air\u2019e ait Boeing 377 tipi pervaneli kargo u\u00e7a\u011f\u0131, kalk\u0131\u015f\u0131ndan 5 dakika sonra bir otoyola d\u00fc\u015ft\u00fc. U\u00e7akta ekip ve yolcu olarak 12 ki\u015fi ve Miami\u2019ye yar\u0131\u015f i\u00e7in g\u00f6t\u00fcr\u00fclmekte olan 18 at vard\u0131. Hepsi \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Y\u0131lan olaylar\u0131:<\/strong>\u00a02006 yap\u0131m\u0131 \u2018Katil Y\u0131lanlar\u2019 (Snakes on a Plane) filminde, bir cinayet \u015fahidinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in kargodan sal\u0131nan y\u00fczlerce y\u0131lan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 deh\u015fet anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>2012 y\u0131l\u0131nda Kahire-Kuveyt seferi yapan M\u0131s\u0131r Hava Yollar\u0131 u\u00e7a\u011f\u0131nda bir yolcu kobra y\u0131lan\u0131 taraf\u0131ndan sokuldu ve u\u00e7ak divert etti; yolcu hastanede \u00f6ld\u00fc. 2017 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131nda Alaska\u2019da bir u\u00e7a\u011fa ka\u00e7ak sokulan y\u0131lan\u0131n kabin i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmesi panik yaratt\u0131. 2022 y\u0131l\u0131nda Malezya Kuala Lumpur\u2019dan Tawau\u2019ya u\u00e7an Air Asia\u2019ya ait Airbus A320 tipi u\u00e7akta kabin ba\u015f\u00fcst\u00fc dolab\u0131 i\u00e7inde bir y\u0131lan g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Pilot divert etti.<\/p>\n<p><strong>Fare:<\/strong>\u00a0Ottowa\u2019dan Londra\u2019ya sefer yapmas\u0131 beklenen Air Canada\u2019ya ait Boeing 767 tipi u\u00e7ak, kalk\u0131\u015f i\u00e7in takside beklerken\u00a0yolcular u\u00e7akta bir fare g\u00f6rd\u00fc. Fareyi yakalamak \u00fczere kabin ekibi ve kaptan pilot dahil herkes seferber oldu; bulunamay\u0131nca kaptan u\u00e7u\u015fu iptal etti. Sonradan hangara al\u0131nan u\u00e7aktaki fare yakaland\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ar\u0131 kazas\u0131:<\/strong>\u00a01996 y\u0131l\u0131nda Karayipler\u2019de tatil yapan 176 Alman ve Polonyal\u0131 turist d\u00f6n\u00fc\u015f seferi i\u00e7in Birgen Air\u2019in Boeing 757-225 tipi u\u00e7a\u011f\u0131na bindi. U\u00e7ak, Dominik Cumhuriyetinin Puerto Plata kentinden havalan\u0131\u015f\u0131ndan 5 dakika sonra d\u00fc\u015ft\u00fc. M\u00fcrettebtla birlikte 189 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc. Kazan\u0131n incelemesinde, havaalan\u0131nda 25 g\u00fcnd\u00fcr bekleyen u\u00e7a\u011f\u0131n, bir k\u0131l\u0131fla kapat\u0131lmas\u0131 gereken pitot t\u00fcplerinin kapat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, soldaki t\u00fcp\u00fcn i\u00e7ine e\u015fek ar\u0131lar\u0131n\u0131n yuva yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131. Hava ak\u0131m\u0131na g\u00f6re u\u00e7a\u011f\u0131n h\u0131z g\u00f6stergelerine veri ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flayan bu t\u00fcplerden soldakinin yanl\u0131\u015f h\u0131z g\u00f6stermesi nedeniyle otopilot gaz ve h\u0131z kesmi\u015f; u\u00e7ak stall olarak irtifa kaybetmi\u015f ve Atlas Okyanusuna \u00e7ak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 (4).<\/p>\n<p><strong>Kazas\u0131z ar\u0131 olay\u0131:<\/strong>\u00a0Em.Hv.Plt.Tu\u011fg. Y\u0131lmaz \u00dc\u00e7er\u2019in bizzat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olay \u00c7i\u011fli 2. Ana Jet \u00dcs\u2019de ge\u00e7mi\u015fti. Bir pilot aday\u0131 ile T-33 u\u00e7a\u011f\u0131ndaki e\u011fitim u\u00e7u\u015funda, arkadaki \u00f6\u011frencinin u\u00e7a\u011f\u0131n kumandas\u0131na hakim olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eder. Nedeninin sordu\u011funda aday, kokpitteki bir ar\u0131 ile u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinde ar\u0131 sokmas\u0131na kar\u015f\u0131 alerji oldu\u011funu s\u00f6yler. Acil ini\u015f yap\u0131l\u0131r. Yerdeki kontrolde u\u00e7a\u011f\u0131n 8 g\u00fcnd\u00fcr u\u00e7mad\u0131\u011f\u0131, bu s\u00fcre\u00e7te arka b\u00f6lmede bir e\u015fek ar\u0131s\u0131 kovan\u0131 oldu\u011fu belirlenir. E\u011fer pilot aday\u0131 bu u\u00e7u\u015fu solo yapm\u0131\u015f ve ar\u0131 taraf\u0131ndan sokulmu\u015f olsayd\u0131 elim bir kaza olabilirdi (5).<\/p>\n<p><strong>Tahtakurular\u0131, sivrisinekler:<\/strong>\u00a02017 y\u0131l\u0131nda Kanada\u2019dan kalkan British Airways u\u00e7a\u011f\u0131nda bir yolcuyu tahtakurular\u0131 \u0131s\u0131rd\u0131 ve v\u00fccudunda ka\u015f\u0131nt\u0131lar olu\u015ftu. 2015 y\u0131l\u0131nda da Nijerya\u2019n\u0131n Lagos kentine g\u00f6rev u\u00e7u\u015fu i\u00e7in giden THY kabin amiri S.D. \u0130stanbul\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde y\u00fcksek ate\u015f \u015fik\u00e2yetiyle hastaneye ba\u015fvurdu. \u00d6nce grip, sonra s\u0131tma tan\u0131s\u0131yla tedaviye al\u0131nd\u0131ysa da kurtar\u0131lamad\u0131 (6).<\/p>\n<p><strong>\u00d6r\u00fcmcek olay\u0131:<\/strong>\u00a016 \u015eubat 2019 g\u00fcn\u00fc Endonezya\u2019da Jakarta\u2019ya giden Lion Air\u2019e ait bir u\u00e7akta ba\u015f\u00fcst\u00fc bagajda akrep g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen bir yolcu panik yaratt\u0131. Boeing 737 tipi u\u00e7ak acil ini\u015f yapmak zorunda kald\u0131. Yap\u0131lan kontrolde akrep san\u0131lan hayvan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00f6r\u00fcmcek oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Akrep sokmas\u0131:<\/strong>\u00a0Brezilya havayolu \u015firketi GOL\u2019\u00fcn 2021 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131nda Sao Paulo-Fortaleza u\u00e7u\u015funda, ba\u015f\u00fcst\u00fc dolaplardan d\u00fc\u015fen bir akrep, yolculardan birinin el parma\u011f\u0131n\u0131 soktu. \u0130ni\u015fte yap\u0131lan kontrolde tehlike olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p><strong>Kedi sald\u0131r\u0131s\u0131:<\/strong>\u00a024 \u015eubat 2021 g\u00fcn\u00fc Sudan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Hartum\u2019dan Doha\u2019ya gitmesi pl\u00e2nlanan Sudanese Tarco Havayollar\u0131na u\u00e7u\u015funda tespit edilen bir kedi ekibe sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in pilot Hartum\u2019a geri d\u00f6nd\u00fc. Kedinin u\u00e7a\u011f\u0131n teknik bak\u0131m ve temizlik i\u00e7in hangarda oldu\u011fu s\u0131rada u\u00e7a\u011fa s\u0131zd\u0131\u011f\u0131 ve kokpitte uyudu\u011fu \u00f6\u011frenildi (7).<\/p>\n<p><strong>Yarasa pani\u011fi:<\/strong>\u00a02021 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131nda Delhi Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131\u2019ndan New York\u2019a havalanan Air India u\u00e7a\u011f\u0131nda bir davetsiz bir misafir oldu\u011fu fark edildi. Baz\u0131 yolcular\u0131 panikleten ve sonra Business Class b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6l\u00fc bulunan yarasa nedeniyle u\u00e7ak geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>A\u011fustos b\u00f6cekleri:<\/strong>\u00a02021 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden\u2019in Avrupa turunu izleyen gazetecilerin bulundu\u011fu u\u00e7ak a\u011fustos b\u00f6ce\u011fi istilas\u0131na u\u011frad\u0131. Motor dahil her yere giren b\u00f6cekler y\u00fcz\u00fcnden u\u00e7u\u015f saatlerce gecikti.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20220519-mc-3.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Piste \u00e7\u0131kan hayvanlar:\u00a0<\/strong>Havaalanlar\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir tehlike de pistlere giren k\u00f6pek, tilki, tav\u015fan, fil, kanguru, deveku\u015fu, geyik, buffalo gibi hayvanlard\u0131r. Nemli b\u00f6lgelerde pistlerdeki salyangozlar\u0131 yemek i\u00e7in konan ku\u015flar da u\u00e7aklar i\u00e7in ciddi tehlikedir. Hayvanlar\u0131 uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6zel ekipler kurulup \u00e7itler yap\u0131lsa, korkutup ka\u00e7\u0131rmak amac\u0131yla patlanga\u00e7larla g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131lsa da tam bir \u00e7\u00f6z\u00fcm elde edilememektedir.<\/p>\n<p>Yak\u0131n\u0131nda bir g\u00f6let olan Orlando Havaalan\u0131 pistine zaman zaman timsahlar \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 2017 y\u0131l\u0131nda bir u\u00e7ak timsaha \u00e7arpm\u0131\u015f, neyse ki yolcularda yaralanma ve u\u00e7akta hasar olmam\u0131\u015ft\u0131. 2019 y\u0131l\u0131 A\u011fustos ay\u0131nda ise Kenya\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck bir yolcu u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ini\u015finde u\u00e7ak 2 antilopa \u00e7arpm\u0131\u015f; antiloplar \u00f6lm\u00fc\u015f, yolcu ve m\u00fcrettebattan yaralanan olmam\u0131\u015ft\u0131. 2020 y\u0131l\u0131nda Pakistan \u0130slamabad Havaalan\u0131na inen Etihad u\u00e7a\u011f\u0131 pistteki bir yaban domuzuna; Alaska\u2019n\u0131n Yakutat Havaliman\u0131nda ise bir u\u00e7ak ay\u0131ya \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. Japonya\u2019da Tokyo-Narita Havaalan\u0131 pistlerine s\u0131k s\u0131k giren ve tehlike yaratan y\u00fczlerce kaplumba\u011falar i\u00e7in 2022 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel havuzlu kapanlar yap\u0131ld\u0131&#8230;<\/p>\n<p><strong>Hayvan Psikolojisi ve Tedavi Yakla\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Hayvanlar\u0131n soyut d\u00fc\u015f\u00fcnemedikleri ve \u2018b\u00fcy\u00fcmeyen \u00e7ocuklar\u2019 gibi oldu\u011fu do\u011frudur; ama onlar\u0131 duygusuz ve ak\u0131ls\u0131z varl\u0131klar sanmak \u00e7ok yan\u0131lt\u0131c\u0131 olur ve beklenilmeyen sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Hayvanlar\u0131n \u00e7o\u011fu dost\u00e7a veya d\u00fc\u015fmanca yakla\u015f\u0131mlar\u0131 sezebilirler; durum muhakemesi, taktik pl\u00e2n, problem \u00e7\u00f6zme, zamanlama, alan savunmas\u0131, liderlik gibi becerilerin baz\u0131lar\u0131 az, baz\u0131lar\u0131 \u00e7ok olmak \u00fczere izlenir.<\/p>\n<p>Hayvan psikolojisiyle ilgilenen veterinerler; korku, ka\u00e7ma, \u00f6fke, sevin\u00e7, g\u00fclme, a\u011flama, sadakat, kur yapma, yavrular\u0131n\u0131 besleme, koruma gibi emosyonel tepkiler g\u00f6sterdi\u011fini; bili\u015fsel ve psikiyatrik bozukluklar (depresyon, ayr\u0131lma anksiyetesi, korku, iritabilite, agresyon, vs) ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirler&#8230; Evde, kafeslerde veya hayvanat bah\u00e7esi gibi kapal\u0131 alanlarda tutulan hayvanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 huzursuzlu\u011fun benzerleri u\u00e7ak kabinlerinde de g\u00f6r\u00fclebilir. U\u00e7a\u011f\u0131n kabin veya kargosundaki s\u0131k\u0131\u015f\u0131k, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, \u0131s\u0131 ve bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fimlerinin oldu\u011fu ortam hayvanlarda tedirginlik ve huzursuzluk yaratabilir. Yat\u0131\u015ft\u0131rma veya tedavi amac\u0131yla kullan\u0131lan psikotrop ila\u00e7lar insanlara verilenlerle ayn\u0131d\u0131r; sadece doz ayar\u0131 gerekir (8).<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p>1.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.wired.com\/2015\/04\/people-care-pets-humans\/\"><strong>http:\/\/www.wired.com\/<\/strong><\/a><\/p>\n<p>2. Eighty birds of prey take flight &#8211; on jet to Jeddah. BBC News (31 Jan, 2017).\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/world-middle-east-38809355\">https:\/\/www.bbc.com\/<\/a><\/strong><\/p>\n<p>3. <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/2010_Filair_Let_L-410_crash\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/2010_Filair_Let_L-410_crash<\/a>;\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/www.haberturk.com\/dunya\/haber\/563951-cantadan-kacan-timsah-ucak-dusurdu-20-olu\">https:\/\/www.haberturk.com\/<\/a><\/strong><\/p>\n<p>4. G\u00f6k K. U\u00e7ak Kazalar\u0131. Alt\u0131n Bilek Yay. \u0130stanbul 2015. s. 177-87.<\/p>\n<p>5.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.havaciyiz.com\/Anilar133.htm\"><strong>http:\/\/www.havaciyiz.com\/<\/strong><\/a><\/p>\n<p>6. H\u00fcrriyet Gazetesi (24.6.2015).\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/kelebek\/saglik\/thy-kabin-amiri-selda-durmaz-hayatini-kaybetti-29335194\">https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/<\/a><\/strong><\/p>\n<p>7. Cat Attacks Pilot in Cockpit Forcing Sudanese Flight to Make Emergency Landing.News 18 (1 Mar, 2021).\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/www.news18.com\/news\/buzz\/cat-attacks-pilot-in-cockpit-forcing-sudanese-flight-to-make-emergency-landing-3488090.html\">https:\/\/www.news18.com\/<\/a><\/strong><\/p>\n<p>8.\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/www.ted.com\/talks\/laurel_braitman_depressed_dogs_cats_with_ocd_what_animal_madness_means_for_us_humans\">https:\/\/www.ted.com\/<\/a><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/spacer.gif\" width=\"1\" height=\"10\" border=\"0\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar : Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7 Yay\u0131nlanma tarihi : 19 May\u0131s 2022 https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/UCAK-YOLCUSU-HAYVANLAR\/2785\/ \u2018Can dostlar\u0131n\u0131n\u2019 evlerinde besledikleri hayvanlar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar, u\u00e7ak yolculu\u011funda onlarla birlikte olmak isterler. \u00d6zellikle k\u00f6pekler, g\u00f6rme \u00f6z\u00fcrl\u00fc insanlara rehber\/refakat\u00e7i\/koruyucu, yaln\u0131zl\u0131k i\u00e7indeki hasta ve ya\u015fl\u0131 insanlara dost olarak b\u00fcy\u00fck g\u00fcven hissettirir. Amerikan Hayvan Hastaneleri Birli\u011fi\u2019nin raporunda, evli kad\u0131nlar\u0131n %40\u2019\u0131n\u0131n, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131ndan g\u00f6remedikleri duygusal deste\u011fi kedi ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3749","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bulten"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3750,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3749\/revisions\/3750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}