{"id":3775,"date":"2024-09-30T13:02:03","date_gmt":"2024-09-30T10:02:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=3775"},"modified":"2024-09-30T13:02:03","modified_gmt":"2024-09-30T10:02:03","slug":"havacilikta-sehir-efsaneleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=3775","title":{"rendered":"HAVACILIKTA \u015eEH\u0130R EFSANELER\u0130"},"content":{"rendered":"<p>Yazar : Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7<\/p>\n<p>Yay\u0131nlanma tarihi : 22 Temmuz 2024<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/HAVACILIKTA-SEHIR-EFSANELERI\/2829\/\">https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/HAVACILIKTA-SEHIR-EFSANELERI\/2829\/<\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #2e2e2e; font-family: Arial;\">Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7, bu hafta k\u00f6\u015fesini k\u0131z\u0131\u00a0<strong>Dr. Dt. Ay\u015feg\u00fcl \u00c7eting\u00fc\u00e7\u2019<\/strong>\u00fcn\u00a0<strong>\u201cHavac\u0131l\u0131kta \u015eehir Efsaneleri\u201d<\/strong>\u00a0yaz\u0131s\u0131na ay\u0131rd\u0131\u2026<\/span><\/p>\n<p>\u015eehir efsanesi\u00a0<i>(urban legend)<\/i>, do\u011frulu\u011fu \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcren modern \u00e7a\u011f\u0131n folklorik hik\u00e2yelerine verilen add\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman ger\u00e7ek olaylardan daha h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131r ve inan\u0131l\u0131r.\u00a0<i>\u201cLozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n s\u00fcresi 2023\u2019te dolacakm\u0131\u015f\u2026 Che Guevara \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7antas\u0131ndan Nutuk \u00e7\u0131km\u0131\u015f\u201d\u2026<\/i>\u00a0gibi s\u00f6ylentiler bunun \u00f6rnekleridir. Modern toplumda internet ara\u00e7lar\u0131 sayesinde \u015fehir efsaneleri daha h\u0131zl\u0131 yay\u0131lmakta ve b\u00f6ylece ironik bi\u00e7imde \u2018ge\u00e7erlilik ve tutarl\u0131l\u0131k\u2019 (!?) kazanmaktad\u0131r. Bunun gibi yalan-yanl\u0131\u015f bilgileri \u00e7\u00fcr\u00fctmeyi g\u00f6rev sayan internet siteleri vard\u0131r (www.snopes.com;\u00a0 www.teyid.org).<\/p>\n<p>Havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc de \u015fehir efsanelerinden pay\u0131na d\u00fc\u015feni alm\u0131\u015ft\u0131r; \u0131\u015f\u0131k k\u00fcreleri, telsizdeki tuhaf sesler, Bermuda \u015eeytan \u00dc\u00e7geni, vs\u2026<\/p>\n<p>Havac\u0131l\u0131\u011fa dair kimi kayg\u0131, kimi merak yaratan baz\u0131 \u015fehir efsanelerine g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20240722-mcg-06.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>* \u00c7arp\u0131\u015fma Pozisyonu Komplolar\u0131:<\/strong>\u00a0BRACE pozisyonu, u\u00e7ak yolcular\u0131n\u0131n yere veya suya sert \u00e7arpma an\u0131nda bel-boyun omurlar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve kafa travmalar\u0131n\u0131 azaltma amac\u0131yla geli\u015ftirilmi\u015ftir. Ancak, \u00e7arpma \u00f6ncesi v\u00fccudu dizlerin \u00fcst\u00fcne yat\u0131rma ve ellerle ba\u015f\u0131 koruma pozisyonunun \u2018daha h\u0131zl\u0131 ve kesin bir \u00f6l\u00fcm sa\u011flayaca\u011f\u0131\u2019 s\u00f6ylentileri \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Paranoyak\u00e7a \u00fcretilen senaryoya g\u00f6re, \u2018havayolu \u015firketlerinin \u00f6l\u00fcm i\u00e7in \u00f6dedi\u011fi tazminat\u0131n, yaralanma i\u00e7in \u00f6dedi\u011finden daha az oldu\u011fu\u2019 (yani Brace pozisyonunun, daha az tazminat \u00f6demek amac\u0131yla \u00f6l\u00fcmleri artt\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nerildi\u011fi) s\u00f6ylemleri ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 bir komplo teorisidir. Benzer bir inan\u0131\u015f emniyet kemeri i\u00e7in de vard\u0131r. Ger\u00e7ekte, u\u00e7a\u011f\u0131n denize veya karaya sert ini\u015f durumlar\u0131nda bu pozisyon hayat kurtar\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20240722-mcg-05.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>*\u00a0<strong>Telefonunuzu A\u00e7\u0131k Tutmak U\u00e7a\u011f\u0131n D\u00fc\u015fmesine Sebep Olur:<\/strong>\u00a0Ge\u00e7mi\u015fte cep telefonlar\u0131n\u0131n beyin kanseri yapt\u0131\u011f\u0131yla ilgili \u015fayialar yayg\u0131nd\u0131; bunun g\u00fcndemden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131, kitleler halinde beyin kanseri ve \u00f6l\u00fcm olgular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmeyi\u015fiyle ilgili olsa gerektir. Cep telefonu gibi k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlu bir cihaz\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 elektromanyetik alan\u0131n\u0131n u\u00e7a\u011f\u0131n navigasyon sistemlerini bozarak kazaya sebep oldu\u011funa dair herhangi bir kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 NASA ve FAA taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu konuda yarat\u0131lan dezenformasyon, y\u0131llard\u0131r y\u00fcksek kayg\u0131l\u0131 yolcular\u0131n paniklerine ve hatta telefon kullanan yolcularla kavgalar\u0131na neden olmaktad\u0131r. \u0130ni\u015f ve kalk\u0131\u015f esnas\u0131nda telefonlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 talimat\u0131 verilmesinin amac\u0131, kabin ekibinin anonslar\u0131na dikkat \u00e7ekilmesi ya da acil bir durumda yolcular\u0131n s\u00fcratle harekete ge\u00e7ebilmesidir. Ayr\u0131ca yolcular\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 laptop ve tabletlerin t\u00fcrbulans ya da acil ini\u015f durumlar\u0131nda ortal\u0131kta u\u00e7arak yaralanmalara sebep olma ihtimali de vard\u0131r. (Biz de u\u00e7akta cep telefonuna kar\u015f\u0131 durmaktay\u0131z, ama ger\u00e7ek\u00e7i nedenlerle).<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7ak Tuvaletine Yap\u0131\u015f\u0131p Kalabilirsiniz:\u00a0<\/strong>Klozette otururken sifonu \u00e7eken baz\u0131 yolcular\u0131n vakum nedeniyle klozete yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, u\u00e7ak indikten sonra teknisyenler taraf\u0131ndan kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi haberler yay\u0131nlan\u0131r. Ger\u00e7ekte, klozetin \u00f6n b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bulunan a\u00e7\u0131kl\u0131k ve insan kal\u00e7a anatomisi, b\u00f6yle bir duruma fiziksel olarak imk\u00e2n vermez.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7aklar Havada Tuvalet At\u0131klar\u0131n\u0131 Bo\u015falt\u0131r:<\/strong>\u00a0At\u0131k tanklar\u0131n\u0131n havada bo\u015falt\u0131lmas\u0131na yasal olarak izin verilmemesi bir yana, u\u00e7u\u015fta y\u00fcksek irtifada bo\u015falt\u0131m yap\u0131lmas\u0131 teknik olarak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak bazen septik tankta olabilen s\u0131z\u0131nt\u0131lar y\u00fcz\u00fcnden (tuvalet sistemine dezenfeksiyon, koku giderici ve \u00e7\u00f6z\u00fcnme h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 olarak kat\u0131lan kimyasal\u0131n rengi sebebiyle) havadan mavi buz par\u00e7alar\u0131n\u0131n ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 olaylar bildirilmi\u015ftir. Rutin uygulama, tuvaletlerdeki s\u0131v\u0131 ve kat\u0131 at\u0131klar\u0131n bir tankta toplanmas\u0131; u\u00e7a\u011f\u0131n ini\u015fi sonras\u0131 \u00f6zel ara\u00e7lara tahliye edilmesidir.?<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20240722-mcg-04.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>* Kimyasal P\u00fcsk\u00fcrtme (Chemtrail) Kuram\u0131:\u00a0<\/strong>Y\u00fcksekten u\u00e7an u\u00e7aklar\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde uzun s\u00fcre b\u0131rakt\u0131klar\u0131 izlerin, kasten p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclen kimyasal veya biyolojik maddeler oldu\u011funa ili\u015fkin bir komplo teorisidir. Psikolojik manipulasyon, n\u00fcfus kontrol\u00fc, hava durumunun de\u011fi\u015ftirilmesi gibi sebeplerle bu maddenin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131na inananlar olur\u2026 Ger\u00e7ekte, 8\u201316 kilometre y\u00fckseklikten p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclecek her t\u00fcrl\u00fc kimyasal madde da\u011f\u0131larak y\u00fczlerce kilometreye yay\u0131l\u0131r; hedefe y\u00f6nlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ger\u00e7ekte bu izler, y\u00fcksekten u\u00e7an u\u00e7aklar\u0131n egzoz gaz\u0131ndaki su buhar\u0131n\u0131n donmas\u0131yla olu\u015fan \u00e7izgi bi\u00e7imli bulutlard\u0131r (contrail).<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7ak Yemeklerinin Tad\u0131 K\u00f6t\u00fcd\u00fcr:<\/strong>\u00a0U\u00e7ak motorlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli y\u00fcksek sesinin (ASMR: Autonomous Sensory Meridian Response) endorfin salg\u0131latarak rahatlama, uyku, uyu\u015fukluk ve ho\u015f bir kar\u0131ncalanma (pareztezi) hissi yaratt\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. ASMR\u2019nin tatl\u0131 ve ek\u015fi yiyeceklere duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 %30 oran\u0131nda azaltt\u0131\u011f\u0131, lezzet alg\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fi; kabindeki d\u00fc\u015f\u00fck bas\u0131n\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fck nem oran\u0131n\u0131n da koku ve tad resept\u00f6rlerini zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. Yemeklerin plastik paketlerle \u00f6nce so\u011futulup sonra konveksiyon f\u0131r\u0131nlar\u0131nda \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 da tad\u0131 olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7u\u015f S\u0131ras\u0131nda U\u00e7a\u011f\u0131n Kap\u0131lar\u0131 \u0130\u00e7eriden A\u00e7\u0131labilir ve Herkes D\u0131\u015far\u0131 F\u0131rlar:<\/strong>\u00a0Y\u00fcksek irtifalarda d\u0131\u015f bas\u0131nc\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck, i\u00e7 bas\u0131nc\u0131n fazla olmas\u0131 nedeniyle kap\u0131lara d\u0131\u015fa do\u011fru itilme kuvveti biner. Bu itici g\u00fcc\u00fc yenecek \u015fekilde kap\u0131y\u0131 i\u00e7eriden a\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Ancak al\u00e7ak irtifalarda i\u00e7 bas\u0131n\u00e7la d\u0131\u015f bas\u0131n\u00e7 g\u00f6rece e\u015fitlendi\u011finden, kilitleri a\u00e7\u0131l\u0131rsa kap\u0131 da a\u00e7\u0131labilir. Kabin yan ve tavan par\u00e7alar\u0131yla pencerelerin kopmas\u0131, kargo kapa\u011f\u0131n\u0131n ar\u0131za y\u00fcz\u00fcnden a\u00e7\u0131lmas\u0131 gibi nedenlerle geli\u015fen kabin patlamas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece (y\u00fcksek irtifada) bir yolcunun u\u00e7a\u011f\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arak herkesin d\u0131\u015far\u0131 \u00e7ekilmesine sebep olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>* Oksijen Maskeleri Kafay\u0131 Buldurur:\u00a0<\/strong>30-35 bir feet\u2019te ani kabin bas\u0131nc\u0131 kayb\u0131 ya da kabin patlamas\u0131 (rapid decompression) durumunda, t\u00fcm kabinden ve akci\u011ferlerden oksijenin emilmesi 10-15 saniye s\u00fcrer ve 40 saniye i\u00e7inde bilin\u00e7 kayb\u0131 olur. Oksijen maskeleri kabin bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde nefes alabilmeyi sa\u011flar. Panik halinde h\u0131zl\u0131 ve derin soluyarak fazladan oksijen al\u0131nsa bile hemoglobinlerin oksijen ta\u015f\u0131ma kapasitesi s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fundan \u2018kafay\u0131 bulmak\u2019 olas\u0131 de\u011fildir. Ama \u2018Hiperventilasyon Sendromu belirtileri (s\u0131k ve derin nefes alma, ba\u015f d\u00f6nmesi, uyu\u015fma, \u00e7arp\u0131nt\u0131, g\u00f6z kararmas\u0131) \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7akta Daha \u00c7abuk Sarho\u015f Olunur:\u00a0<\/strong>U\u00e7akta alkol alanlar\u0131n kan alkol d\u00fczeylerinin yerdekilerden daha y\u00fcksek olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. U\u00e7u\u015f stresi ya da seyahat rahatl\u0131\u011f\u0131 ile gere\u011finden fazla ve h\u0131zl\u0131 alkol al\u0131nmas\u0131; kullan\u0131lan kayg\u0131 giderici ve uyku ila\u00e7lar\u0131\u2026 ayr\u0131ca kabindeki oksijen seviyesinin normalden biraz d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 (mild hypoxia), ki\u015fiye kendisini oldu\u011fundan daha sarho\u015f hissettirebilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20240722-mcg-03.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>* Art\u0131k U\u00e7aklar\u0131 Pilotlar De\u011fil Otopilotlar U\u00e7uruyor:<\/strong>\u00a0Kokpitte pilotlar\u0131n uyuklama, hastalanma ve hatta \u00f6l\u00fcm olas\u0131l\u0131klar\u0131 dikkate al\u0131narak, u\u00e7ak otopilot modunda iken bile en az 1 pilot u\u00e7u\u015fu kontrol eder. Taksi, kalk\u0131\u015f, ini\u015f yapmak ve u\u00e7a\u011f\u0131n duruma g\u00f6re en iyi performans\u0131 ayarlamak pilotlar\u0131n i\u015fidir. Otopilot, geli\u015fmi\u015f bir navigasyon ve otomasyon sistemi gibi g\u00f6rev g\u00f6r\u00fcr, y\u00f6n ve durum girdileri sa\u011flar, kritik ikazlar verir, otomatik d\u00fczeltmeler yapar&#8230; Ama gene de kokpitte daima u\u00e7a\u011f\u0131 kontrol eden ve kararlar veren ki\u015fi pilottur.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7aklarda Gizli Koridorlar ve Saklanma Alanlar\u0131 Vard\u0131r:<\/strong>\u00a0Bu ancak filmlerde g\u00f6r\u00fclen bir durumdur. \u2018U\u00e7u\u015f Plan\u0131\u2019 filmi, bu iddiay\u0131 destekleyen sahnelerle doludur. Yolcular\u0131n g\u00f6remedi\u011fi ve giremedi\u011fi tek alanlar kokpit ve u\u00e7u\u015f ekiplerinin uyuma b\u00f6lmeleridir.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7aklarda 13 Numaral\u0131 Koltuk S\u0131ras\u0131 Yoktur:\u00a0<\/strong>13 say\u0131s\u0131 pek \u00e7ok Bat\u0131 \u00fclkesinde u\u011fursuz say\u0131l\u0131rken, Meksika k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde u\u011furlu say\u0131d\u0131r. Asya \u00fclkelerinde 4 ve 14, \u0130talya ve Brezilya\u2019da ise 17 u\u011fursuz kabul edilir. Hong Kong Airlines ve China Eastern 4 ve 14; Lufthansa ve Alitalia 17, United Airlines, Alaska, Ryanair, Alitalia, Lufthansa, Iberia, Qatar, Emirates, Cathay Pacific, Hong Kong, Thai ve Singapore Airlines 13 numaral\u0131 s\u0131ray\u0131 baz\u0131 u\u00e7u\u015flar\u0131nda atlamaktad\u0131r. Burada esas \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan \u015fey, teknolojik ve ekonomik y\u00f6nden devasa organizasyonlar olan havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn bat\u0131l inan\u00e7lara sayg\u0131 (!) g\u00f6stererek (ya da problem \u00e7\u0131karanlar\u0131 rahatlatmak amac\u0131yla) d\u00fczenlemeler yapmas\u0131d\u0131r. Ama British Airways u\u00e7aklar\u0131nda 13 numaral\u0131 s\u0131ralar vard\u0131r ve yolcular\u0131n bu koltuklarda oturmaya isteksiz davranmad\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de baz\u0131 u\u00e7aklarda 13 s\u0131ras\u0131 koltuklar atlanm\u0131\u015f, baz\u0131lar\u0131nda ise mevcuttur.<\/p>\n<p><strong>* Havayollar\u0131 G\u00fcvenlik Testleri \u0130\u00e7in Canl\u0131 Tavuklar Kullan\u0131r:\u00a0<\/strong>U\u00e7aklara ku\u015f \u00e7arpmas\u0131 nedenli olay ve kazalar ba\u011flam\u0131nda yap\u0131lan Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u2018Tavuk topu\u2019 ile u\u00e7a\u011f\u0131n kuyru\u011funa, motoruna, kokpit cam\u0131na ve kanad\u0131na 2-3 kg aras\u0131nda canl\u0131 tavuklar f\u0131rlat\u0131larak testler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edilir. \u0130\u015fin asl\u0131, bu testlerde marketlerde sat\u0131lan paketli tavuklar ve plastik ku\u015flar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>* Her U\u00e7u\u015fta Gizli Bir G\u00fcvenlik G\u00f6revlisi (Air Marshal) Bulunur:<\/strong>\u00a0ABD\u2019de 1 g\u00fcnl\u00fck domestik u\u00e7u\u015f say\u0131s\u0131 bile 45 bin\u2019dir. U\u00e7aklara tahsis edilebilecek bu say\u0131da g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015fin ekonomik boyutu da b\u00fcy\u00fck k\u00fclfet yarataca\u011f\u0131ndan uygulanabilir de\u011fildir. Ancak baz\u0131 u\u00e7u\u015flarda kokpit ve u\u00e7a\u011f\u0131 korumak amac\u0131yla g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi bulunur. T\u00fcrkiye\u2019de de sivil g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc hava polisi uygulamas\u0131 2020 y\u0131l\u0131nda yasalla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>* Kargo Alanlar\u0131nda Ta\u015f\u0131nan Evcil Hayvanlar \u00d6l\u00fcr:<\/strong>\u00a0Evcil hayvanlar, kabin bas\u0131nc\u0131, havaland\u0131rmas\u0131 ve \u0131s\u0131s\u0131 ayarlanm\u0131\u015f b\u00f6lmelerde ta\u015f\u0131n\u0131r. Ancak nadiren aktarmalar s\u0131ras\u0131nda havaland\u0131rma kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fcmler olabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla e\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck evcil hayvan\u0131n\u0131zla seyahat etmeniz gerekiyorsa, direkt u\u00e7u\u015flar\u0131 tercih etmeniz veya onlar\u0131 kabine alma ba\u015fvurusu yapman\u0131z \u00f6nerilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20240722-mcg-02.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>* Bermuda \u015eeytan \u00dc\u00e7geni \u00dczerindeki U\u00e7u\u015flar Tehlikelidir:<\/strong>\u00a0Karayip Denizi\u2019nin kuzeyinde kaybolan gemi ve u\u00e7aklar y\u00fcz\u00fcnden k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hret kazanm\u0131\u015f olan bu b\u00f6lge u\u00e7u\u015fa yasakl\u0131 de\u011fildir ve her g\u00fcn \u00fczerinden y\u00fczlerce u\u00e7ak ge\u00e7mektedir. 1800-1965 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bu b\u00f6lgede kaybolan 12 u\u00e7ak ve 10 gemi y\u00fcz\u00fcnden gizemli s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131km\u0131\u015f; ancak sebebinin f\u0131rt\u0131nalar, Gulf Stream\u2019den \u00e7\u0131kan s\u0131cak su buharlar\u0131 ve deniz dibinden gelen metan gaz\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle metan gaz\u0131, havay\u0131 incelterek jet motorunun yeterli oksijen almas\u0131n\u0131, pervaneli u\u00e7aklar\u0131n da yo\u011funlu\u011fu azalm\u0131\u015f olan havada tutunmas\u0131n\u0131 azalt\u0131c\u0131 etki yapar&#8230;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.airkule.com\/images\/image\/20240722-mcg-01.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>* Pilotlarda Kanser Daha S\u0131k G\u00f6r\u00fcl\u00fcr:\u00a0<\/strong>Kokpitlerde elektromanyetik dalgalar, ozon gaz\u0131, ultraviyole \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ve kozmik radyasyonun u\u00e7u\u015f ekiplerinde kanserojen etki yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. \u00d6zellikle kozmik radyasyonun kanser nedenlerinden biri oldu\u011fu ve bu riski %0,4 oran\u0131nda artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kabul edilmektedir. Bu \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir risk art\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar, pilotlarda, kabin memurlar\u0131nda ve s\u0131k u\u00e7an yolcularda kanser ve buna ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm olgular\u0131nda art\u0131\u015f\u0131 i\u015faret etmemektedir. Genellikle ba\u015fka nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kan kanser olgular\u0131n\u0131n u\u00e7u\u015fla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi yanl\u0131\u015f yorumlamalar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7a\u011f\u0131n Arka Taraf\u0131nda Oturmak Daha G\u00fcvenlidir:\u00a0<\/strong>1980-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda meydana gelen kazalarda arka koltuklardaki \u00f6l\u00fcm oran\u0131 %32, \u00f6n koltuklarda %38, ortada %39 olarak bulunmu\u015ftur. Bir di\u011fer retrospektif \u00e7al\u0131\u015fmada 35 y\u0131ll\u0131k veri taramas\u0131 sonucunda %28 oran\u0131 ile en d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7l\u00fc koltuklarda ortada oturanlarda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hayatta kalma \u015fans\u0131n\u0131z nerede oturdu\u011funuzdan \u00e7ok meydana gelen olay\u0131n tipiyle ve biraz da al\u0131n yaz\u0131n\u0131zla ilgilidir.<\/p>\n<p><strong>* U\u00e7ak Pencerelerindeki Minik Deliklerin Gizemi:<\/strong>\u00a0\u201cBleed Hole\u201d denen bu minik delikler, akrilikten \u00fcretilmi\u015f 3 katl\u0131 pencere panelleri aras\u0131ndaki bas\u0131nc\u0131 e\u015fitler ve b\u00f6ylece bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fikliklerinde meydana gelen gerilimi azalt\u0131r; bu\u011fulanmay\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n<p><strong>* Japonya\u2019ya Atom Bombas\u0131 Atan Pilot Delirmi\u015f:\u00a0<\/strong>Amerikal\u0131 pilotlar P. Tibbets\u2019in 6 A\u011fustos 1945 g\u00fcn\u00fc Hiro\u015fima\u2019ya ve 3 g\u00fcn sonra da C. Sweeney\u2019in Nagasaki\u2019ye att\u0131klar\u0131 atom bombalar\u0131 ile 200 binden fazla insan feci bi\u00e7imde \u00f6ld\u00fc. Bombalar, Japon askeri unsurlar\u0131n\u0131n de\u011fil, savunmas\u0131z sivil halk\u0131n \u00fcst\u00fcne at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Tibbets\u2019in bu \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle sonradan intihar etti\u011fi gibi hik\u00e2yeler yay\u0131nlanm\u0131\u015f ise de t\u00fcm\u00fcyle yaland\u0131. Aksine, atom bombalar\u0131 sayesinde \u201cJaponya\u2019n\u0131n teslim oldu\u011funu, 2\u2019nci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n bitti\u011fini; sava\u015f s\u00fcrseydi daha \u00e7ok insan\u0131n \u00f6lece\u011fini; bu y\u00fczden de yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ahl\u00e2ken do\u011fru oldu\u011funu ve pi\u015fmanl\u0131k duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6ylemi\u015fti. Bu bar\u0131\u015fa katk\u0131 s\u00f6ylemi, su\u00e7a k\u0131l\u0131f bulma \u00e7abas\u0131 ve demagojiden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi&#8230;<\/p>\n<p>En g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m \u015fekli olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, tonlarca a\u011f\u0131rl\u0131kta bir ara\u00e7la u\u00e7mak, hala insano\u011flunun anlamakta zorland\u0131\u011f\u0131 ve hayrete d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir deneyimdir. Havac\u0131l\u0131kla ilgili \u015fehir efsanelerini sa\u00e7ma s\u00f6ylenceler olmaktan \u00f6te kolektif bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnleri, yani insanlar\u0131n ortak korku ve kayg\u0131lar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bir kaynak olarak g\u00f6rmek \u00f6\u011fretici olabilir.<\/p>\n<p><strong>UZAYDA \u015eEH\u0130R EFSANELER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>*\u00a0<strong>Uzay Kalemi:<\/strong>\u00a0S\u00f6ylentiye g\u00f6re NASA uzayda, yer\u00e7ekimsiz, so\u011fuk ve s\u0131cak ortamlarda, hatta su alt\u0131nda bile yazan bir t\u00fckenmez kalem geli\u015ftirmek i\u00e7in 12 milyon dolar harcam\u0131\u015f; 10 y\u0131lda imal edilen kalemi Sovyetler\u2019e g\u00f6sterdiklerinde, \u201cBiz kur\u015fun kalem kullan\u0131yoruz\u201d cevab\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131. Ancak NASA, kur\u015fun kalemin, ucu k\u0131r\u0131labildi\u011fi ve yer \u00e7ekimsiz ortamda cihazlar\u0131n\u0131 aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015f\u0131p ar\u0131zalara neden olabilme ihtimali ve grafit malzemenin yan\u0131c\u0131 olmas\u0131 sebebiyle bunu tercih etmedi. Bir kalem \u00fcreticisi olan Paul Fisher, bas\u0131n\u00e7l\u0131 bir m\u00fcrekkep kartu\u015fu olan, yer\u00e7ekimsiz ortamda, su alt\u0131nda ve -50 +400 Fahrenheit \u0131s\u0131larda bile yazabilen kalemler \u00fcretti.<\/p>\n<p><strong>* \u00d6zel K\u0131yafet Olmazsa Uzayda V\u00fccudumuz Patlar:<\/strong>\u00a0Uzay bo\u015flu\u011funda koruyucu giysiler olmazsa v\u00fccut dokular\u0131ndaki oksijen ve s\u0131v\u0131lar genle\u015fece\u011fi i\u00e7in bir miktar \u015fi\u015fme olur, ancak deri yeterince elastik oldu\u011fundan v\u00fccut patlamaz. D\u00fc\u015f\u00fck bas\u0131n\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden kan ve di\u011fer v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 36.5 derecelik v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bile saniyeler i\u00e7inde kaynama derecesine ula\u015f\u0131r. Akci\u011ferlerdeki emboli ve bu kaynama sebebiyle ani \u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p><strong>* HAARP Teknolojisi \u0130le Uzaydan D\u00fcnyada Depremler Tetiklenebilir:\u00a0<\/strong>Asl\u0131 olmayan bu iddia, y\u00fcksek frekansl\u0131 elektronik dalgalar\u0131n tektonik hareketler yarataca\u011f\u0131 sav\u0131na dayanmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131, ABD\u2019nin psikolojik sava\u015f arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bunun bir versiyonu da \u2018Thor Projesi\u2019dir. Y\u00f6r\u00fcngedeki uydulardan 8-10 metre uzunlukta titanyum veya tungsten \u00e7ubuklar\u0131n D\u00fcnyaya m\u0131zrak gibi g\u00f6nderilmesi, yerin kilometrelerce alt\u0131na saplanan \u00e7ubuklar\u0131n patlamas\u0131yla deprem ger\u00e7ekle\u015fmesi l\u00e2flar\u0131\u2026(bu da sivil havac\u0131l\u0131kla ilgisi olmayan bir \u015fehir efsanesi, yani bu yaz\u0131n\u0131n konusu d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131yor)<\/p>\n<p><strong>* Uzayda Sesler Duyulur:\u00a0<\/strong>Uzayda hava olmad\u0131\u011f\u0131ndan insan kula\u011f\u0131n\u0131n duyabilece\u011fi bir ses de yoktur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k pek \u00e7ok astronot taraf\u0131ndan rapor edilmi\u015f olan bu fenomenin psikofizyolojik mekanizmalarla ilintili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Apollo 10 m\u00fcrettebat\u0131 G. Cernan, J.Young, T.Stafford ve Apollo 11\u2019den M.Collins m\u00fczikal bir \u0131sl\u0131k sesi duyduklar\u0131n\u0131 (\u0130ki farkl\u0131 ay arac\u0131ndaki VHF radyolar\u0131n dalga giri\u015fim sesi oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r) iddia etmi\u015flerdir. Duyusal yoksunlu\u011fun y\u00fcksek d\u00fczeyde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 uzay gibi ortamlarda i\u015fitsel ve g\u00f6rsel hal\u00fcsinasyonlara s\u0131k rastlan\u0131r. Uzayda ezan sesi duyuldu\u011funa dair s\u00f6ylentiler ise \u015fehir efsanesinden de \u00f6te, uydurma (asparagas) haberlerdir.<\/p>\n<p>Alienler, UFO\u2019lar, Uzayl\u0131lar\u0131n D\u00fcnyada koloniler kurdu\u011fu, baz\u0131 insanlar\u0131 al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\u2026<\/p>\n<p>Baz\u0131 iddialar da vard\u0131r ki tamamen uydurma ya da yanl\u0131\u015f de\u011fildir. Tablalar\u0131n mikrop yuvas\u0131 olmas\u0131, u\u00e7aktaki i\u00e7me suyunun kontamine olabilmesi, tuvalet kap\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan da a\u00e7\u0131labildi\u011fi ya da kilitlenebildi\u011fi, gece u\u00e7u\u015flar\u0131nda \u0131\u015f\u0131klar\u0131n k\u0131s\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebinin uyumak i\u00e7in de\u011fil acil bir durumda d\u0131\u015far\u0131daki karanl\u0131\u011fa g\u00f6zlerin daha kolay al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in oldu\u011fu, American Airlines\u2019\u0131n yemeklerden bir tek zeytini eksilterek 40.000 dolar k\u00e2r etti\u011fi do\u011frudur. Do\u011fuya u\u00e7u\u015flar\u0131n, D\u00fcnya\u2019n\u0131n d\u00f6nme y\u00f6n\u00fc sebebiyle troposfer seviyesinde jet stream denen ve h\u0131z\u0131 s\u0131kl\u0131kla 60-100 knot aras\u0131ndaki r\u00fczg\u00e2rlardan da faydalanarak daha h\u0131zl\u0131 oldu\u011fu, baz\u0131 u\u00e7aklar\u0131n bir motor dursa bile tek motorla 5 saat kadar u\u00e7abildi\u011fi de i\u00e7 rahatlatan ve kan\u0131ta dayal\u0131 bilgilerdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar : Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7 Yay\u0131nlanma tarihi : 22 Temmuz 2024 https:\/\/www.airkule.com\/yazar\/HAVACILIKTA-SEHIR-EFSANELERI\/2829\/ Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7, bu hafta k\u00f6\u015fesini k\u0131z\u0131\u00a0Dr. Dt. Ay\u015feg\u00fcl \u00c7eting\u00fc\u00e7\u2019\u00fcn\u00a0\u201cHavac\u0131l\u0131kta \u015eehir Efsaneleri\u201d\u00a0yaz\u0131s\u0131na ay\u0131rd\u0131\u2026 \u015eehir efsanesi\u00a0(urban legend), do\u011frulu\u011fu \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcren modern \u00e7a\u011f\u0131n folklorik hik\u00e2yelerine verilen add\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman ger\u00e7ek olaylardan daha h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131r ve inan\u0131l\u0131r.\u00a0\u201cLozan Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n s\u00fcresi 2023\u2019te dolacakm\u0131\u015f\u2026 Che Guevara \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7antas\u0131ndan Nutuk \u00e7\u0131km\u0131\u015f\u201d\u2026\u00a0gibi s\u00f6ylentiler bunun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3775","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bulten"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3775"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3776,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3775\/revisions\/3776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}