{"id":464,"date":"2012-07-08T13:06:50","date_gmt":"2012-07-08T10:06:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hvtd.org\/?p=464"},"modified":"2023-12-21T15:04:43","modified_gmt":"2023-12-21T12:04:43","slug":"asemptomatik-beyin-lezyonlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=464","title":{"rendered":"Asemptomatik Beyin Lezyonlar\u0131"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>Barometrik bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fiklikleri beyin vask\u00fcler sistemi \u00fczerinde \u00e7ok etkilidir. \u00d6zellikle beyinde bir patoloji oldu\u011fu durumlarda \u00f6nem kazan\u0131r. Hi\u00e7bir yak\u0131nmas\u0131 olmayan sa\u011flam g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc ancak beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fc, arterioven\u00f6z malformasyon, kanamam\u0131\u015f anevrizma, kolloid kist, damar sertli\u011fi gibi belirti vermeyen patolojileri olan veya yak\u0131n zamanda beyin ameliyat\u0131 ge\u00e7irmi\u015f ki\u015filer u\u00e7u\u015f s\u0131as\u0131nda meydana gelen s\u00fcratli barometrik de\u011fi\u015fimlerden etkilenirler. Bu durum pilotlar i\u00e7in \u00f6zellikle de sava\u015f pilotlar\u0131 i\u00e7in daha da \u00f6nemlidir.<\/p>\n

U\u00e7aklarda kabin bas\u0131nc\u0131 2.100-2.400 metreye g\u00f6re (500 mmHg) ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kabin havas\u0131n\u0131n nemi azd\u0131r. Yolcular uzun s\u00fcre hareketsiz kal\u0131rlar. Bu ortam normal ki\u015fileri etkilemez fakat fizik ve serebral patolojileri olan ki\u015filerin fonksiyonel rezervlerini zorlar. Beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fcnde t\u00fcm\u00f6r i\u00e7indeki damarlar\u0131n endotelinde anormallikler oldu\u011fundan kan bas\u0131nc\u0131 i\u00e7in etkili bir otoreg\u00fclasyon mekanizmas\u0131 yoktur. Bu nedenle bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fimlerine hassast\u0131rlar ve buradaki mikro lezyonlar t\u00fcm\u00f6r i\u00e7indeki damarlarda embolilere neden olurlar. Bat\u0131nda intestinal gaz geni\u015flemesiyle vena-kava \u00fczerine bas\u0131n\u00e7 yaparak ven\u00f6z bas\u0131n\u00e7ta yapt\u0131\u011f\u0131 hafif y\u00fckselme t\u00fcm\u00f6r i\u00e7inde r\u00fcpt\u00fcre veya tromboza neden olabilirler. 3. ventrik\u00fcl kolloid kistinin, kanama ve akut hidrosefali yaparak \u00f6l\u00fcme neden oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir . Posterior fossa t\u00fcm\u00f6rleri \u00f6zellikle menenjiomlar, multiple skleroz, serebral pn\u00f6mosel, vask\u00fcler malformasyonlar, Chiari malformasyonu potansiyel risk fakt\u00f6rleridir.<\/p>\n

Chiari malformasyonunda barometrik de\u011fi\u015fikliklerin yan\u0131nda u\u00e7a\u011f\u0131n ani ve s\u00fcratli irtifa almas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan G kuvveti ile santral sinir sistemi \u00fczerinde etkisi \u00f6nem kazan\u0131r. \u00d6zellikle sava\u015f u\u00e7aklar\u0131nda u\u00e7a\u011f\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde irtifa kazanmas\u0131 (Gz+) kan\u0131n ve v\u00fccut i\u00e7erisindeki hareketli organlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru \u00e7ekilmesine neden olur. Pilotlar\u0131n giydi\u011fi G elbisesi kan\u0131n alt k\u0131s\u0131mlara inmesine engel olarak serebral iskemi olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Ancak\u00a0 beyin omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 i\u00e7inde y\u00fczer pozisyonda olan beyin kitlesi kraniuma ba\u011flant\u0131lar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen kranium i\u00e7erisinde hareket edebilir. G kuvveti\u00a0 kraniumu yukar\u0131ya do\u011fru iterken beyin kitlesi a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru itilir. Chiari malformasyonunda<\/strong> foramen monro\u2019ya angaje olmu\u015f tonsiller daha fazla angaje olurlar ve hastada ense sertli\u011fi, a\u011fr\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi, dengesizlik semptomlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 U\u00e7u\u015f emniyeti y\u00f6n\u00fcnden sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filerde belirti vermeyen, u\u00e7u\u015f \u015fartlar\u0131nda potansiyel bir tehlike ta\u015f\u0131yan intrakranial patolojileri ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in Alman Hava Kuvvetlerinde u\u00e7u\u015f g\u00f6revi yapacak 2536 sa\u011fl\u0131kl\u0131 gen\u00e7 erkek adaya rutin olarak kranial MRI yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu adaylara fizik muayene d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6z, KBB, ortopedi, di\u015f muayenesi, n\u00f6rolojik muayene olarak EEG, VEP (viz\u00fcel evokpotansiyel), kranial ve servikal MRI yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, 43 adayda (%1,7) araknoid kist<\/strong> te\u015fhis edilmi\u015ftir. Bu rakam genel istatistiklere g\u00f6re (%1) y\u00fcksek g\u00f6r\u00fclmektedir. Di\u011fer istatistikler bir \u015fik\u00e2yet nedeniyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rma sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve semptomlar\u0131 olmayan ki\u015filer \u00fczerinde yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. 5 adayda primer beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fc (%0,2) tespit edilmi\u015ftir ve genel istatistiklere uygundur. 5 adayda AVM (%0,2) ve 3 adayda kavernoma (%0,12) bulunmu\u015ftur. Hi\u00e7 anevrizmaya rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130statistiklere g\u00f6re genel pop\u00fclasyonda %2 olarak g\u00f6r\u00fclen anevrizmalar\u0131n burada g\u00f6r\u00fclmeyi\u015fi, 2-3 mm\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck anevrizmalar\u0131n MRI\u2019da g\u00f6r\u00fclememesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sakk\u00fcler anevrizmalar<\/strong> subaraknoid kanamalar\u0131n (SAK) %85\u2032inin nedeni olup konjenital anevrizma de\u011fillerdir; ya\u015fam s\u0131ras\u0131nda olu\u015furlar. Arter duvar\u0131ndaki konjenital defektten olu\u015fur ve \u00e7o\u011funlukla damar bifurkasyolar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Ailevi predispozisyon, otozomal polikistik b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131, arterioskleroz, sigara ve alkol kullan\u0131m\u0131 gibi predispozan fakt\u00f6rler bu anevrizmalar\u0131n geli\u015fmesinde etkilidir. Bu nedenle gen\u00e7 ya\u015flarda g\u00f6r\u00fclmeyen anevrizma ileri ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kar ve 6. dekatta pik yapar. Anevrizma 3-5 mm\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funda MRI\u2019da g\u00f6r\u00fclmeyebilir. Bu nedenle bu vakalarda MR ve Anjiografi yapmak gerekebilir. Weber ve Knopl tetkik ettikleri adaylardan sadece 14\u2032\u00fcn\u00fc (%0,55) ileri tetkik i\u00e7in g\u00f6ndermi\u015flerdir. Bunlar primer beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fc, AVM, kavernom, demyelinizan hastal\u0131k bulunan vakalard\u0131r. Serebral ven\u00f6z anjioma<\/strong> benign bir anomali olup nadiren kanama veya epilepsiye neden olur ancak \u00e7ok s\u0131k takip edilmesi gerekir. Nitekim eskiden motorsiklet kazas\u0131 ge\u00e7iren bir sivil hava yolu pilotunda frontal lobda ven\u00f6z anjiom tespit edilmi\u015ftir. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn tetkikleri normal \u00e7\u0131kan bu vaka, y\u0131lda bir kontrol edilmek \u00fczere u\u00e7u\u015fa verilmi\u015ftir. 7 y\u0131l sonra rutin kontrolde anomalinin kanad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kanama riski \u00e7ok az da olsa, bu tip anomaliler u\u00e7u\u015f i\u00e7in sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. Kanamam\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck ve semptom vermeyen, tesad\u00fcfen veya rutin kontrollerde bulunan anevrizmalar<\/strong> b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Anevrizman\u0131n r\u00fcpt\u00fcr\u00fc sonras\u0131 geli\u015fen subaraknoid kanama, \u015fiddetli ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 ve ense sertli\u011fi ile beraber pilotu inkapasite hale getirebilir. Hi\u00e7 semptom vermeyen anevrizmalar\u0131n insidans\u0131 %1-2\u2032dir. Yeni yap\u0131lan internasyonal ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, k\u00fc\u00e7\u00fck (3-5 mm) ve daha \u00f6nce hi\u00e7 kanamam\u0131\u015f asemptomatik anevrizmalar\u0131n kanama riski %0,05 olarak bulunmu\u015ftur. 10 mm\u2019den b\u00fcy\u00fck olanlarda bu risk %0,5 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. K\u00fc\u00e7\u00fck anevrizmalar zamanla b\u00fcy\u00fcrler ve subaraknoid kanamalar y\u0131lda 8\/100.000 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu anevrizma r\u00fcpt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. Serebrovask\u00fcler \u00f6l\u00fcmlerinin \u00bc nedenidir. 6. dekatta insidans en y\u00fcksektir.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Otopsi ve anjiografik \u00e7al\u0131\u015fmalar pop\u00fclasyonun %3,6 – 6,6\u2019s\u0131nda anevrizma oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu vakalar\u0131n %20-30\u2032unda anevrizma multiple olabilir. Aile hik\u00e2yesi \u00f6nemlidir. Ailenin \u00e7ocuklar\u0131 da bulunma \u015fans\u0131 vard\u0131r. Familyal anevrizma olu\u015fumu %10 civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Pilot muayenelerinde aile hik\u00e2yesi sorulmal\u0131 ve gerekirse ileri tetkik yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Anevrizmalar\u0131n etyolojisinde damarlar\u0131n tunika media\u2019s\u0131nda musk\u00fcler tabakada konjenital defekt, ince adventisya, kal\u0131nla\u015fm\u0131\u015f internal lamina sorumlu tutulmu\u015ftur. Travma, enfeksiyon, kollajen vask\u00fcler hastal\u0131klar etyolojide rol oynayabilir. Ya\u015flanma, arterioskleroz, alkol ve sigara da anevrizman\u0131n b\u00fcy\u00fcmesinde rol oynar. Anevrizma \u015f\u00fcphesi ile yap\u0131lan tetkiklerde yalanc\u0131 anevrizma g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc de olabilir. Bir vak\u2019a raporunda, SAK semptomlar\u0131 (ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 ve ense sertli\u011fi) bulunan bir pilotun lomber ponksiyonda kan bulunmam\u0131\u015f, bakteri \u00fcrememi\u015f, sadece h\u00fccre fazlal\u0131\u011f\u0131 bulunmu\u015f. Aseptik menenjit d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen hasta analjeziklerle iyile\u015fmi\u015ftir. Ancak yap\u0131lan MRI\u2019da anterior sirk\u00fclasyonda A1-A2 birle\u015fiminde 3 mm \u00e7ap\u0131nda kanama belirtisi olmayan sakk\u00fcler anevrizma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. U\u00e7u\u015f sertifikas\u0131 verilip verilmemesi tart\u0131\u015fma konusu olunca konvansiyonel anjiografi yap\u0131lm\u0131\u015f ve damar loop\u2019u oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve pilota sa\u011flam raporu verilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sonu\u00e7:<\/strong> U\u00e7ucularda barometrik de\u011fi\u015fiklikler ve G kuvvetlerinin beyin fonksiyonlar\u0131 \u00fczerinde etkisi, \u00f6zellikle beyin lezyonu olanlarda \u00e7ok \u00f6nemlidir. Beyinde az riskli g\u00f6r\u00fclen lezyonlara u\u00e7u\u015f sertifikas\u0131 verilip verilmemesi tart\u0131\u015fma konusudur. U\u00e7ucular\u0131n sa\u011flam bir fizik ve psikolojik yap\u0131ya sahip olmas\u0131 gerekmektedir. Bu konu u\u00e7ucular\u0131n giri\u015f muayeneleri ve y\u0131ll\u0131k sa\u011fl\u0131k kontrollerinin \u00f6nemini ortaya koyuyor. Giri\u015fte adaylar dahiliye, cerrahi, n\u00f6rolojik, KBB, psikiyatrik muayeneden ge\u00e7melidir. N\u00f6rolojik muayenesinde, EEG, VEP, kranial ve servikal MRI yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ve bu muayeneler her y\u0131l tekrar edilmelidir. Beyin anevrizmas\u0131, vask\u00fcler malformasyonu olanlar tedavi edildikten sonra 1 y\u0131l s\u0131n\u0131rl\u0131 pilotaja m\u00fcsaade edilerek kontrolden sonra kesin karar verilmelidir.<\/p>\n

Haz\u0131rlayan: <\/strong>Prof.Dr.Hamit Z. G\u00d6KALP (Ufuk \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi N\u00f6ro\u015firurji AD. Ba\u015fkan\u0131, Hava ve Uzay Hekimli\u011fi AD. \u00d6\u011fretim \u00fcyesi)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Barometrik bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fiklikleri beyin vask\u00fcler sistemi \u00fczerinde \u00e7ok etkilidir. \u00d6zellikle beyinde bir patoloji oldu\u011fu durumlarda \u00f6nem kazan\u0131r. Hi\u00e7bir yak\u0131nmas\u0131 olmayan sa\u011flam g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc ancak beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fc, arterioven\u00f6z malformasyon, kanamam\u0131\u015f anevrizma, kolloid kist, damar sertli\u011fi gibi belirti vermeyen patolojileri olan veya yak\u0131n zamanda beyin ameliyat\u0131 ge\u00e7irmi\u015f ki\u015filer u\u00e7u\u015f s\u0131as\u0131nda meydana gelen s\u00fcratli barometrik de\u011fi\u015fimlerden etkilenirler. Bu durum pilotlar i\u00e7in \u00f6zellikle de sava\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1338,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-464","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bulten"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.hvtd.org\/wp-content\/uploads\/2012\/07\/beyin-300x2771.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=464"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3593,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/464\/revisions\/3593"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}