{"id":916,"date":"2012-08-09T12:20:56","date_gmt":"2012-08-09T09:20:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hvtd.org\/?p=916"},"modified":"2012-08-09T12:20:56","modified_gmt":"2012-08-09T09:20:56","slug":"lipid-dusurucu-tedavi-ve-askeri-havacilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hvtd.org\/?p=916","title":{"rendered":"Lipid d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedavi ve askeri havac\u0131lar"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 (KKH) 45 ya\u015f \u00fcst\u00fc erkeklerde ve 55 ya\u015f \u00fcst\u00fc kad\u0131nlarda, hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcmlerin ilk nedenleri aras\u0131ndad\u0131r. KKH, pilotlar\u0131n t\u0131bbi sertifikalar\u0131n\u0131n iptallerinin % 50\u2019sini olu\u015fturur ve askeri havac\u0131lar\u0131n zaman\u0131ndan \u00f6nce yer g\u00f6revine verilmelerinin \u00f6nemli bir nedenidir.<\/p>\n

Her ne kadar u\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131nda genel pop\u00fclasyonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya\u015f, sosyal s\u0131n\u0131f ve daha d\u00fc\u015f\u00fck sigara t\u00fcketimi bak\u0131m\u0131ndan KKH riski daha d\u00fc\u015f\u00fck olsa da, NATO \u00fclkelerinde askeri havac\u0131larda hiperlipidemiye s\u0131k rastland\u0131\u011f\u0131 ve bu oran\u0131n % 30-68,5 oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir.
\nBug\u00fcn kan ya\u011flar\u0131 bozukluklar\u0131n\u0131n te\u015fhis ve tedavisinde b\u00fcy\u00fck ilerlemeler kaydedilmi\u015ftir. Bu makalede a\u015fa\u011f\u0131daki maddelere dair olarak askeri havac\u0131lardaki Lipit bozukluklar\u0131n\u0131n te\u015fhis ve tedavisi derlenmi\u015ftir.
\n1. U\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131n\u0131n Lipit bozukluklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden g\u00f6zlenmesi
\n2. KKH riskinin belirlenmesi
\n3. K\u0131sa d\u00f6nem yan etkileri, uzun d\u00f6nem g\u00fcvenli\u011fi ve etkinli\u011fine g\u00f6re diyet ve ila\u00e7 tedavisi endikasyonu
\n4. Lipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 kullan\u0131rken u\u00e7u\u015f ekibinin durumunun idamesi<\/p>\n

G\u00f6zlemleme:
\nGenel g\u00f6zlemleme ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in, rasgele tokluk total plazma kolesterol\u00fc ve HDL bak\u0131lmas\u0131 uygundur. E\u011fer a\u00e7l\u0131k (gece boyunca 12-14 saatlik yemek yememe) durumundaki lipoprotein profili elde edilebiliyorsa, trigliserit seviyesi i\u00e7in ikinci bir \u00f6l\u00e7\u00fcme gerek kalmaz. E\u011fer trigliserit seviyesi <4.5 mmol\/L ise LDL, Frieiwald\u2019un form\u00fcl\u00fcne g\u00f6re hesaplanabilir. Ayn\u0131 kan \u00f6rne\u011finden lipoprotein ve fibrinojen de \u00f6l\u00e7\u00fclebilir.<\/p>\n

KKH Risk Durumu Belirlenmesi:
\nKardiyovask\u00fcler risk fakt\u00f6rleri: De\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6rleri \u015f\u00f6yledir,
\na. doymu\u015f ya\u011f oran\u0131 y\u00fcksek diyet
\nb. sigara kullan\u0131m\u0131
\nc. a\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi
\nd. fiziksel inaktivite
\ne. \u015fi\u015fmanl\u0131k
\nf. y\u00fcksek plazma total kolesterol (LDL) ve trigliserit; d\u00fc\u015f\u00fck HDL
\ng. hipertansiyon
\nh. diyabet
\ni. trombojenik fakt\u00f6rler<\/p>\n

De\u011fi\u015ftirilemez risk fakt\u00f6rleri;
\na. ya\u015f (erkek\u226545 , kad\u0131n\u226555 ya\u015f)
\nb. aile hikayesinde KKH ya da erken ya\u015fta di\u011fer bir damar sertli\u011fine ba\u011fl\u0131 hastal\u0131k (erkek<55, kad\u0131n\u226465 ya\u015f)
\nc. ki\u015fisel \u00f6yk\u00fcde KKH ya da di\u011fer bir damar sertli\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131<\/p>\n

Diyet Tedavisi: diyet tedavisi, v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 gereken d\u00fczeye getirilmesi, aerobik egzersizler, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131 ve sigaran\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131 kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc stratejinin temelidir.
\nLipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden en az 3-6 ay \u00f6nceden diyete ba\u015flanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Havac\u0131lar y\u00fcksek motivasyonlu ki\u015filerdir ve hedeflenen total kolesterol ve LDL seviyelerine ula\u015fana dek t\u00fcm diyet tedavilerinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131 desteklenmelidir. Ortalama olarak diyet tedavileriyle kolesterolde % 10 azalma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, ancak baz\u0131 insanlarda tek ba\u015f\u0131na diyet yeterli olmaz ve Lipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

\u0130la\u00e7 tedavisi :
\n\u0130la\u00e7 tedavisi, KKH i\u00e7in y\u00fcksek risk grubunda olan askeri havac\u0131larda diyet ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n belirlenen hedef seviyelere ula\u015fmakta ba\u015far\u0131s\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda, ikinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6ncelikte kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nAskeri havac\u0131lar\u0131n pek \u00e7o\u011fu ikinci ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6nceliktedirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc KKH olu\u015fmu\u015f olan birinci \u00f6nceliktekiler \u00e7oktan yer g\u00f6revine al\u0131nd\u0131klar\u0131ndan bu tart\u0131\u015fman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131rlar. Bu nedenle b\u00fct\u00fcn hiperlipidemi vakalar\u0131nda diyet tedavisi uygulanmal\u0131 ve ila\u00e7 tedavisi ba\u015flad\u0131ktan sonra da devam etmelidir.
\nBir havac\u0131da ila\u00e7 kullanma karar\u0131 uzun d\u00f6nemli bir tedaviye karar vermek demektir. Etkili olmas\u0131 i\u00e7in, tedavi ba\u015flamadan \u00f6nce tedavinin hedefleri hem doktor hem de havac\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k ve net olmal\u0131d\u0131r ve tedavi havac\u0131n\u0131n u\u00e7u\u015f g\u00f6revlerine devam etme konumu m\u00fcmk\u00fcnse korumal\u0131d\u0131r.
\nLipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar\u0131n ana s\u0131n\u0131flar\u0131 \u015f\u00f6yledir:
\n1. Safra asidi sekestranlar\u0131 kolestramin (Questran) ve kolestipol (Colestid)
\n2. Fibrik asit t\u00fcrevleri gemfibrozil (Lopid), klofibrat (Atromid), bezafibrat (Bezalip), fenofibrat (Lipantil) ve siprofibrat (Modalim)
\n3. Hidroksimetilglutaril koenzim red\u00fcktaz A inhibit\u00f6rleri (HMG-COA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rleri) simvastatin (Zocor), pravastatin (Lipostat), flavastatin (Lescol) ve lovastatin (Mevacor)<\/p>\n

Di\u011fer ila\u00e7 s\u0131n\u0131flar\u0131; nikotinik asit, probukol (Lureselle) ve \u038f-3 ya\u011f asitleri (Maxepa)\u2019 d\u0131r. Hangi ilac\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131na karar verirken, etki mekanizmas\u0131, endikasyonlar\u0131, beklenen etkinli\u011fi ve uzun ve k\u0131sa d\u00f6nemde g\u00fcvenilirli\u011fi ile yan etkileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Safra asidi sekestranlar\u0131:
\nSafra asidi sekestranlar\u0131 olan kolestramin ve kolestipol\u2019un her ikisi de, barsakta safra asitlerini ba\u011flayarak etki g\u00f6sterirler; b\u00f6ylece emilimlerini engelleyerek steroidlerin fe\u00e7esle at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131rlar. Safra asidi sekestranlar\u0131, farkl\u0131 genetik ve primer hiperkolesterolemilerde etkili olurken homozigot ailesel hiperkolesterolemilerde etkisizdir. Bu ila\u00e7lar LDL kolesterol\u00fc % 20-30 azalt\u0131r, HDL kolesterol\u00fc % 3-8 artt\u0131r\u0131r ancak plazma trigliseritinde % 10-50 de\u011fi\u015fen oranda art\u0131\u015fa sebep olabilir. Lipoproteinin plazma konsantrasyonuna etkisi yoktur.
\nBu ila\u00e7larda s\u0131k g\u00f6zlenen yan etkiler barsak fonksiyonlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesidir; kab\u0131zl\u0131k, gaz ve daha \u00f6nceden var olan hemoroitlerin tekrarlamas\u0131 gibi. Folik asit ve ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr vitaminlerin emilimini azaltabilir. Laboratuar de\u011ferlerinde anormalli\u011fe pek s\u0131k rastlanmaz ve uzun d\u00f6nemde g\u00fcvenlidir. Son zamanlarda, orta dereceli LDL y\u00fckselmesi olan ki\u015filerde daha d\u00fc\u015f\u00fck dozlar\u0131n da yeterli etkiyi g\u00f6sterdi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Colestipol 5-15 gr\/g\u00fcn).<\/p>\n

Fibrik asit t\u00fcrevleri :
\nFibrik asit t\u00fcrevleri bir grup olarak etkili trigliserit ve kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lard\u0131r. \u00d6zellikle kombine hiperlipidemisi olan hastalarda kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131rlar. Fibratlar\u0131n, lipoproteinlerin plazma konsantrasyonunu nas\u0131l etkiledi\u011fi ve mekanizmas\u0131 tam olarak anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r ancak lipoprotein lipaz aktivasyonu, ya\u011fl\u0131 dokudan serbest ya\u011f asidi sal\u0131nmas\u0131n\u0131 bask\u0131lamak, karaci\u011fer trigliserit sentezi inhibisyonu ve safra i\u00e7ine kolesterol sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rmak gibi etkileri oldu\u011fu bilinmektedir.
\nFenofibrat, siprofibrat ve bezafibrat g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zla klofibrat ve gemfibrozil\u2019in yerini almaktad\u0131rlar. Bu yeni ajanlar daha etkilidir ve LDL kolesterol\u00fcn\u00fc % 24-31 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken, HDL kolesterol\u00fcn\u00fc % 11-15 artt\u0131r\u0131r ve y\u00fcksek trigliserit konsantrasyonlar\u0131n\u0131 % 40-60 oran\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Fenofibrat, KKH i\u00e7in y\u00fcksek risk fakt\u00f6r\u00fc olarak kabul edilen lipoprotein (a), fibrinojen ve \u00fcrik asit konsantrasyonlar\u0131n\u0131 belirgin \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrebilme konusunda e\u015fsizdir. Fibratlar genellikle iyi tolere edilirler ancak en s\u0131k yan etkileri gastrointestinal sorunlard\u0131r. Daha az g\u00f6r\u00fclen yan etkileri, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, isilik, \u00fcrtiker, ka\u015f\u0131nt\u0131, libido azalmas\u0131 ve jinekomastidir. Fibratlarla tedavi edilen hastalar\u0131n % 5-10\u2019unda klinik olarak belirgin yan etkiler olu\u015fmu\u015ftur ancak ilac\u0131 kesmeye neden olacak kadar ciddi yan etki \u00e7ok nadir olu\u015fur. Fibratlarla tedavi edilen hastalarda g\u00f6r\u00fclen biyokimyasal de\u011fi\u015fiklikler aras\u0131nda, aminotransferaz ve keratinkinaz art\u0131\u015f\u0131 ile alkalinfosfataz azalmas\u0131 yer al\u0131r. Yeni fibrat analoglar\u0131n\u0131n uzun d\u00f6nem g\u00fcvenli\u011fi iyi bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

HMG-CoA Red\u00fcktaz \u0130nhibit\u00f6rleri:
\nHMG-CoA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rleri, LDL kolesterol\u00fc plazma konsantrasyonunu d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in mevcut ila\u00e7lar aras\u0131ndaki en etkili ila\u00e7t\u0131r. \u0130ngiltere\u2019de 3 bile\u015fik vard\u0131r: simvastatin, pravastatin ve fluvastatin. ABD\u2019de Lovastatin kullanmaktad\u0131r ve rivastatin ad\u0131nda ba\u015fka bir ila\u00e7 klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarla de\u011ferlendirilmektedir.
\nHMG-CoA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rlerinin birincil etkisi, HMG-CoA red\u00fcktaz\u0131 inhibe ederek kolesterol sentezine engel olur. Bunun sonucunda, karaci\u011fer kolesterol sentezi oran\u0131 ve kolesterol\u00fcn h\u00fccresel g\u00f6llenmesi azal\u0131r; sonu\u00e7ta h\u00fccre y\u00fczeyinde g\u00f6r\u00fclen y\u00fcksek affiniteli LDL resept\u00f6rlerin say\u0131s\u0131 artar ve resept\u00f6rle uyar\u0131lan LDL kolesterol ve VLDL (\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck dansiteli lipoprotein) katabolizmas\u0131 h\u0131zlan\u0131r. Simvastatin ve lovastatin, laktonlar olarak muamele g\u00f6r\u00fcr ve aktif a\u00e7\u0131k asitlerle d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc karaci\u011ferde ger\u00e7ekle\u015fir. Bunun aksine, pravastatin lakton yerine a\u00e7\u0131k asidin sodyum tuzu olarak kontrol edilir. Simvastatin ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr, pravastatin suda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr ve kan-beyin bariyerini a\u015famaz. Statinler, plazma LDL kolesterol\u00fcn\u00fc % 30-40 oran\u0131nda azalt\u0131r ve HDL kolesterol\u00fcndeki % 2-15\u2019lik art\u0131\u015fla birlikte plazma trigliseritinde % 10-30 azalmaya sebep olur.
\nMevcut HMG-CoA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rleri iyi tolere edilir ve yan etkiler seyrektir. Yan etkiler, bulant\u0131, bitkinlik, uykusuzluk, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, barsak fonksiyonlar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik ve ciltte isiliktir. Lipofilik HMG-CoA (simvastatin ve lovastatin)\u2019n\u0131n santral sinir sistemi penetrasyonu \u00f6zellikle askeri havac\u0131lar\u0131 etkileyebilecek klinik etkiler olu\u015fturabilir. Hastalar\u0131n % 0,4-1,9\u2019unda kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve karaci\u011fer enzimlerinin \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n 3 kat\u0131ndan fazla artmas\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. HMG-CoA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rlerinin insanlarda katarakta sebep olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc klinik olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ila\u00e7lar 5-10 y\u0131la kadar uzun d\u00f6nemde g\u00fcvenlidirler.<\/p>\n

Di\u011fer \u0130la\u00e7lar :
\nNikotinik asit ve analoglar\u0131, hiperlipidemik hastalarda trigliserit ve kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. K\u0131zarma, bulant\u0131 ve kusma yan etkiler aras\u0131ndad\u0131r ve d\u00fc\u015f\u00fck dozda aspirin kullan\u0131larak giderilebilir. Acipimax, daha az yan etkisi olan bir nikotinik asit t\u00fcrevidir. Bu ajanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi iyidir.
\nProbucol 20 y\u0131ldan fazla zamand\u0131r klinikte kullan\u0131lmaktad\u0131r. Tam etki mekanizmas\u0131 bilinmemektedir. Son \u00e7al\u0131\u015fmalar antioksidan \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Trigliserit konsantrasyonu etkilemezken, LDL ve HDL kolesterol\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u0130lac\u0131n QT aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 uzatma etkisi vard\u0131r. Bu etkisi ve HDL kolesterol\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmesi nedeniyle klinik kullan\u0131m\u0131 azalm\u0131\u015ft\u0131r. Maxepa, bal\u0131k ya\u011f\u0131ndan elde edilen eicosapentaenoic asidin konsantre halidir. Esas etkisi primer hipertrigliseridemisi olan ki\u015filerde trigliseriti d\u00fc\u015f\u00fcrmektir. Son \u00e7al\u0131\u015fmalarda LDL kolesterol\u00fcn de hafif bir art\u0131\u015fa sebep oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Hiperkolesterolemi i\u00e7in ila\u00e7 tedavi kombinasyonu:
\nTek ba\u015f\u0131na tedavinin tatminkar plazma LDL kolesterol\u00fcne ula\u015fmay\u0131 sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 ciddi hiperkolesterolemisi olan yeti\u015fkin hastalarda 2 kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ilac\u0131n kombinasyonu faydal\u0131 olabilmektedir. \u00c7al\u0131\u015fmalar sonucunda en etkili ila\u00e7 kombinasyonu safra asidi sekestranlar\u0131 ile statinlerin kombinasyonu olarak bulunmu\u015f ve LDL plazma konsantrasyonu % 47-64 oran\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Statin ve fibrat kombinasyonu da ba\u015far\u0131l\u0131 bulunmu\u015f, iyi tolere edilmi\u015f ve karaci\u011fer fonksiyonu ile kas enzimlerinde ciddi bozukluklara sebep olmam\u0131\u015ft\u0131r ancak baz\u0131 vakalarda myositis bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedavi ve merkezi sinir sistemi:
\nKolesterol merkezi sinir sisteminin \u00f6nemli bir bile\u015fenidir ve v\u00fccuttaki de\u011fi\u015ftirilemeyen kolesterol deposunun % 20\u2019sini i\u00e7erir. Kolesterol sentezini azaltan Lipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedavinin duygusal, entelekt\u00fcel ve organik fonksiyonlar\u0131 da i\u00e7eren merkezi sinir sisteminin fonksiyonlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde etkileyebilir. Lipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc tedavinin bu etkisi askeri havac\u0131larda \u00f6nemlidir.
\nYap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada (Muldoon ve ark.), orta ya\u015fl\u0131 hastalarda diyet, ila\u00e7lar ya da her ikisi ile y\u00fckselen serum kolesterol\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin, KKH sebebiyle olu\u015fan \u00f6l\u00fcmleri azaltt\u0131\u011f\u0131 ancak total mortaliteyi azaltmad\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Kontrol grubuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda intihar ve \u015fiddete ba\u011fl\u0131 olarak mortalitede belirgin art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ba\u011flant\u0131 i\u00e7in tam bir a\u00e7\u0131klama olmasa da, d\u00fc\u015f\u00fck serum kolesterol konsantrasyonunun, beyin serotonininde d\u00fc\u015fmeye ve b\u00f6ylece agresif davran\u0131\u015f\u0131n bask\u0131lanmas\u0131nda azalmayla beraber intihar, \u015fiddet ve kazalara ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmlerde art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olabilir. Bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada, ya\u015fl\u0131 erkeklerde d\u00fc\u015f\u00fck plazma kolesterol seviyeleri depresif semptomlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 bulunmu\u015f ve intihar ve \u015fiddet i\u00e7erikli \u00f6l\u00fcm oran\u0131ndaki art\u0131\u015fla ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nCholestyramine kullan\u0131lan Lipit Research Coronary Prevention Trial (LRC) ve fibratlar\u0131n (gemfibrozil) kullan\u0131lan Helsinki Heart Study\u2019de \u00f6l\u00fcm nedenleri incelendikten sonra, kaza, \u015fiddet ve intihara ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm art\u0131\u015f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Epidemiyolojik bir \u00e7al\u0131\u015fmada, d\u00fc\u015f\u00fck kolesterol ve k\u0131sa d\u00f6nemde intihar ili\u015fkisi bulunmu\u015ftur. Ancak LRC ve Helsinki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u00f6l\u00fcm nedenlerinin detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 sonunda intiharlar ve kazara \u00f6l\u00fcmlerin pek \u00e7o\u011fu daha \u00f6nceden var olan alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, psikiyatrik bozukluklara ba\u011fl\u0131 ya da aktif tedavilerin kesilmesinden sonra g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nHidrofilik ajan olan pravastatinin aksine, simvastatin ve lovastatin lipofilik ajanlar olarak kan-beyin bariyerini a\u015fabilirler. HMG-CoA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rlerinin santral sinir sistemine penetrasyonunun klinik etkileri olabilir. Pravastatin de\u011fil ama lovastatin ve simvastatin uyku bozukluklar\u0131 ile ilgili bulunmu\u015ftur. Ancak yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmada, lovastatin dikkat da\u011f\u0131lmas\u0131 ve zindelikte azalma ile g\u00fcn i\u00e7i performans\u0131n\u0131 etkiler ancak bu etkiler pravastatin grubunda g\u00f6zlenmemi\u015ftir. Pravastatin de lovastatin de gece uykusu ve g\u00fcn i\u00e7i uyku halini etkiler. Lovastatin ve pravastatin ile yap\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada uyku \u00fczerinde ve g\u00f6rsel bellek, g\u00f6rsel ve i\u015fitsel reaksiyon zaman\u0131, kelime \u00f6\u011frenmesi, birbirine ge\u00e7mi\u015f \u015fekil testi, konu\u015fma ak\u0131\u015fkanl\u0131k ve takip testlerini i\u00e7eren merkezi sinir sistemi i\u015flevleri \u00fczerinde belirli bir etkisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.
\nBu \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re, lipofilik HMG-CoA red\u00fcktaz inhibit\u00f6rleri, kan-beyin bariyerine penetre olur ve uyku ve performans\u0131 etkiler; b\u00f6ylece askeri havac\u0131larda rutin kullan\u0131m i\u00e7in \u00f6nerilmeden \u00f6nce daha fazla incelenmelidir. Kan-beyin bariyerini a\u015fmayan hidrofilik bir ajan olan pravastatinin askeri havac\u0131larda kullan\u0131lmas\u0131 uygundur.<\/p>\n

SONU\u00c7 :
\ndiyet ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131, kolesterol d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc uygulamalar aras\u0131nda yan etkisi olmad\u0131\u011f\u0131ndan askeri havac\u0131lar i\u00e7in en g\u00fcvenli ve ilk uygulanmas\u0131 gereken y\u00f6ntemlerdir. Safra asidi sekestranlar\u0131 askeri havac\u0131lar (h\u0131zl\u0131 jet pilotlar\u0131) i\u00e7in tercih edilen ilk ila\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Bu bile\u015fikler 20 y\u0131ldan fazla zamand\u0131r kullan\u0131lmaktad\u0131r ve uzun d\u00f6nemde g\u00fcvenlidir. Ancak gastrointestinal yan etkileri y\u00fcz\u00fcnden rezinler uygun de\u011fildirler. Bu sebeplerden rezinler havac\u0131larda kabul edilemez ila\u00e7lard\u0131r.
\nFibratlar (bezofibrate, ciprofibrate ve fenofibrate) ve statinler (pravastatin) daha etkili Lipit d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ajanlard\u0131r ve hava m\u00fcrettebat\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. LDL kolesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkileri \u00fcst\u00fcn, kabul edilebilirli\u011fi iyi, k\u0131sa ve orta uzun d\u00f6nemde yan etkileri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131ndan havac\u0131lar daha az toksisite ya\u015farlar ve yak\u0131ndan takiple riskler daha da azalt\u0131l\u0131r. Fibratlar ve hidrofilik statin (pravastatin) u\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131na verildi\u011finde, yan etkileri g\u00f6zlenmek ve laboratuar testleri yap\u0131lmak ko\u015fuluyla uygun bir s\u00fcre (en az 3 ay) yer g\u00f6revine al\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. Tedavinin ilk 6-12 ay\u0131nda, 6 hafta aral\u0131klarla ve daha sonra y\u0131lda 2-3 kez karaci\u011fer fonksiyon testleri ve kreatin kinaz takip edilmelidir. Bu g\u00fcvenlik parametreleri sa\u011fland\u0131ktan sonra, pilot tek ba\u015f\u0131na olmamak \u015fart\u0131yla, u\u00e7ak tipine g\u00f6re kalifiye bir yard\u0131mc\u0131 pilotla beraber u\u00e7u\u015fa d\u00f6nebilir. U\u00e7u\u015f m\u00fchendisi ve hava loadmaster ise k\u0131s\u0131tlama olmaks\u0131z\u0131n u\u00e7u\u015fa d\u00f6nebilir ancak uzman kontrol\u00fc gerekir.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Lipid Lowering Therapy and Military Aviators. Khan M, Amroliwalla FK. Aviation, Space, and Environmental Medicine. Sept. 1996: 867-71<\/p>\n

\u00c7eviri :<\/strong> Do\u00e7. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koroner kalp hastal\u0131\u011f\u0131 (KKH) 45 ya\u015f \u00fcst\u00fc erkeklerde ve 55 ya\u015f \u00fcst\u00fc kad\u0131nlarda, hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcmlerin ilk nedenleri aras\u0131ndad\u0131r. KKH, pilotlar\u0131n t\u0131bbi sertifikalar\u0131n\u0131n iptallerinin % 50\u2019sini olu\u015fturur ve askeri havac\u0131lar\u0131n zaman\u0131ndan \u00f6nce yer g\u00f6revine verilmelerinin \u00f6nemli bir nedenidir. Her ne kadar u\u00e7u\u015f m\u00fcrettebat\u0131nda genel pop\u00fclasyonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya\u015f, sosyal s\u0131n\u0131f ve daha d\u00fc\u015f\u00fck sigara t\u00fcketimi bak\u0131m\u0131ndan KKH riski daha d\u00fc\u015f\u00fck olsa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-916","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bulten"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=916"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/916\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":918,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/916\/revisions\/918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hvtd.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}