BÜLTEN YAZILARI — 22 Temmuz 2012 at 10:37

Tam Sarmalı Anti G-Suit

by

5 hava keseli standart anti-G suit’lere 1990’ların ortalarında Combat Edge (pozitif basınçlı solunum + göğüs koruyucu yelek) sistemi eklenmiş olmasına karşın, F-15 ve F-16 uçaklarında G kuvvetlerine bağlı bilinç kaybı (G-LOC) bugün de önemli bir inkapasitasyon sorunudur. Pantolon veya tulum şeklinde giyilerek, ayakları da saracak biçimde dizayn edilmiş anti-G suit’ler (ATAGS) üzerinde 1987 yılından beri çalışılmaktadır ve G toleransını daha da arttırdığı kanıtlanmış bir yöntemdir. Bunun daha geliştirilmiş biçimi olan tam sarmalı (full coverage) modeller bugün Eurofighter (Typhoon), F-22, Norveç F-16’ları ve Finlandiya F-18’lerinde kullanılmaktadır. Pilot, mühendis, teknisyen ve uçuş doktorları sonuçlardan memnundurlar. Santrifüj çalışmalarıyla da desteklenen çalışmalara katılan RAF ve USAF pilotlarının tek yakınması, bacaklardaki ısı artışıdır ama bu fazlaca önemsenmemektedir. Buna karşın yüksek G düzeylerinde daha uzun süre kalabilmeyi sağlaması ve daha az yorgunluk yapıyor olması, operasyonel anlamda önemli avantajlar olarak gösterilmektedir.

Kaynaklar:

1. Hughes KG. Enhanced G protection in USAF F-15 and F-16 aircraft: the need for a full coverage G-Suit. 78th Annual AsMA Scientific Meeting (2007) Abs.# 258

2. Zaim C. F-16 uçaklarında yüksek G problemleri. Havacılık Tıbbı El Kitabı. 1995 Eskişehir; s. 151-52

Hazırlayan: Doç. Dr. Muzaffer Çetingüç

Yorumlar