BÜLTEN YAZILARI — 09 Ağustos 2012 at 12:09

2000′li yıllarda ticari yolcu taşımacılığına tıbbi destek

by

Önümüzdeki yıllarda, bilimkurgu filmlerde yansıtılan havacılık dünyası gerçekleşecek gibi görünmekte; 1000 yolculuk uçaklar, yörünge altı uçuşlar… Bu uçuşlara verilmesi gereken tıbbi desteğe hazırlanmak gerekiyor. Havacılık endüstrisi, yoğun rekabet koşullarında çok ileri adımlar atmakta, bu da havacılık tıbbı ilgililerine yeni sorumluluklar getirmektedir.

Konunun ana başlıkları şunlardır :
1. Daha Büyük Uçaklar : 1000 yolcu kapasiteli uçaklarda insanlara tıbbi destek vermenin bazı güçlükleri olacaktır: Aynı anda daha çok kişide uçak tutması, panik, kulak ağrısı ve başka acil hastalıklar çıkabilir; görece küçük uçaklarda her hastalanana yetişmek daha kolay, büyük uçaklarda daha zor olacaktır (yolcu çok, hastalanan çok).

2. Daha Hızlı Uçaklar : Sirkadien ritm kaymaları daha fazla olacağından, mürettebatın ve yolcuların jet-lag problemleri daha ciddi boyutlarda olacaktır.

3. Daha Yüksek İrtifa Uçuşları : Atmosfer üstü / yörünge altı uçuşlar sürati arttıracak, yakıt tüketimini ve akselerasyonu azaltacak, ama maruz kalınan kozmik radyasyonu arttıracaktır.

4. Alternatif Enerji Kaynakları Kullanımı : Yolcu taşıma ücretlerini yükselten en önemli unsur uçak yakıtı olarak kullanılan petroldür. Havayolu şirketleri, ucuz ve daha az hacimli yakıt elde etme ümidiyle nükleer ve sentetik kimyasal enerji kaynakları bulma çalışmalarını desteklemektedir. Bir gün bu yakıtlar kullanıma girdiğinde ortaya çıkacak yeni tıbbi problemlere çözüm bulma görevi de hekimlere düşecektir.

5. Uçak-içi Tıbbi Desteğin Artması : Büyük uçaklarla, yüksek irtifada süratli uçuş yapılırken bir yolcunun acil hastalığı nedeniyle en yakın meydana inilmesi (diversion) çok pratik olamayacağından, bir çok tıbbi sorunun uçak içinde halledilmesi gerekecektir.
Uçakta Tıbbi Yardım :


1. Tıbbi Telemetri (Telemedicine) :
Yer merkezleriyle telekomünikasyon kurarak, EKG, kan basıncı, pulse oksimetri, kapnometri ve görüntüleme bilgilerini aktarma yöntemleri henüz rutine girmemiş durumdadır, ama bu bir gereksinimdir.


2. Defibrilatör :
Kardiyak arrest durumlarının acil müdahalesi için yaşamsal olan bu cihaz bugün bile birçok uçakta standart olarak bulundurulmaktadır.


3. Tıbbi Kit’ler :
İçinde her tür acil ilaç ve küçük tıbbi malzemenin bulunduğu kitler, yolcunun oturmakta olduğu yerde bile müdahale için taşınabilir nitelikte olarak uçakların demirbaşları arasındadır.


4. Akıllı Teşhis Cihazları :
Basit, non-invazif laboratuar testleri yapan, kullanımı kolay cihazlar geliştirilmektedir.


5. Kabin Ekibi Eğitimi :
Yerdeki uzman hekimlerin telsiz direktifleri doğrultusunda kabin ekibinin bazı tıbbi müdahaleleri yapacak şekilde eğitilmiş olmaları; kardiopulmoner resusitasyon, defibrilasyon ve ilk yardım uygulamalarını bilmeleri gerekir.

Kaynak : David K. McKenas (American Airlines Corp.Med.Director): “The future of commercial aviation medicine.” Aviat Space Environ Med. 2000;71: 441-2

Çeviri : Doç. Dr. Muzaffer Çetingüç

Yorumlar