Bazı insanların daha sıklıkla sol ellerini kullanmaları tarih boyunca yadırganmıştır. Musevi din kitaplarında tanrı sağlak farz edilmiş; Hıristiyanlıkta da, Müslümanlıkta da sağlaklık kutsanmıştır. Şeytanın solak resmedilmesi, iyilik meleklerinin sağda yer alması ve ibadet ritüellerinde sağ tarafa öncelik verilmesi hemen bütün dinlerin ortak tutumudur. Sağlakların hakim olduğu bir dünyada yaşadıkları için binlerce yıldır görünür veya görünmez baskılara uğrayan solaklar, hakim grubun […]

Uzay çalışmalarının teknolojik yönü hep öne çıkarılmıştır. Yüksek ivmeli bir uçuşla yerçekimsiz bir ortama giden, dar ve kapalı bir araç içinde alışılmadık biçimde yaşamını sürdüren insanın maruz kaldığı bedensel ve ruhsal stresler, naif insanları uzay hekimleri kadar kaygılandırmaz. NASA bile uzay uçuşlarındaki psikolojik-psikiyatrik sorunlara yeterince önem vermediğini itiraf etmiştir. Bu tutum, bir taraftan uzay mühendisliğinin ulaştığı teknik başarıların insanı gölgede […]

Kararsız insanlar bile günlük yaşamda farkında olarak veya olmayarak pek çok kararlar vermek zorundadırlar. Hangi kıyafetin giyileceği, ne yeneceği, hangi sinemaya gidileceği gibi günlük rutinlerden, iş ve eş seçimi, yasalara uygun veya uygunsuz davranma, kumarbaz-alkolik olma veya olmama gibi kararlar da kişi tarafından verilecektir. İlerideki bölümlerde inceleneceği gibi, doğal yetenekleriyle bu işi çok iyi yapanlar, iyi yaptığı kibiriyle yanlışlara düşenler, […]

Bir uçakta bulunan sayıları yüzü geçen gösterge ve ikaz lambaları, uçağın performansı hakkında kesin bilgiler verebilmektedir; ancak söz konusu insan olduğunda performans ölçümü için kesin göstergeler ve matematik formülasyonlar bulunmamaktadır (5). Kan ve idrarda katekolamin, kortikosteroid, sodyum, potasyum düzeyleri; ayrıca kalp atımı, EEG, uyarılmış potansiyel, galvanik cilt cevabı, pupilla çapı ölçümü ve ses frekans analizi gibi, yorgunluğun objektif parametreleri var […]

G kuvvetlerine bağlı bilinç kaybı (G induced loss of consciousness: G-LOC), uçuşta pilotu yetersizliğe düşürme potansiyelinde ciddi bir tehlike olarak 80 yıldır bilinmektedir. İlk kez I. Dünya savaşında İngiltere’de bazı kazaların “havada bayılma” nedeniyle olduğu, keza ABD’de 1922 yılında yapılan Pulitzer hava yarışlarında da bazı pilotların bayıldıkları rapor edilmekle birlikte, konu müphem kalmış ve üzerinde fazlaca durulmamıştır. 1970’ li yıllarda […]

Yolcular : Belirgin orta kulak ve paranazal sinüs boşluklarında basınç eşitleme bozukluğu olan yolcuların uçması sakıncalıdır. Bunlar her türlü rinit, sinüzit, farenjit, orta kulak hastalıkları ve tuba disfonksiyonlarıdır. Uygun bir tedaviden sonra, tuba ve ostiumların basınç eşitlenmesini sağlamaları durumunda fonksiyonların tekrar normale dönmesi beklenir ve bu durumda yolcuların uçmalarında sakınca yoktur. Menier hastalığı ve diğer vestibüler bozukluklar yolcular için bir […]

Orta kulağın hava dolu boşlukları temporal kemikteki pnömatizasyon derecesine göre 2.5ml ile 13 ml arasında çok farklı gaz hacmine sahiptir. Orta kulaktaki hava, uçakta yükselirken genişler. Basınç farkı 20 mbar’a ulaşınca tuba pasif olarak açılır ve genişleyen gazlar nazofarenks’e geçer. Alçalış sırasında durum farklıdır. Çevre basıncın artmasına bağlı olarak orta kulakta bulunan gazın hacmi küçülür. Bunun eşitlenmesi için nazofarenks’den orta […]

Pilot performansını azaltan tüm unsurların çok ciddiye alındığı havacılık dünyasında pilotların hangi yaşa kadar etkin görev yapabilecekleri konusu da 50 yıldır tartışılmaktadır. 1950’li yıllarda havayolu pilotlarının emeklilik yaşları 65 iken, jet uçaklarına geçilmesi, uçak performanslarının, uçuş mesafelerinin ve yolcu sayılarının artması nedeniyle bazı havayolu şirketleri 60 yaşına gelen pilotların sözleşmelerini tek yanlı olarak feshetmeye başladılar. 1959 yılında ABD Federal Havacılık […]

24 Aralık 2003 tarihli Hürriyet ve Sabah Gazetelerinde manşetten verilen haberde, 7 Nisan 1999 saat 00.33′de vuku bulan uçak kazasının raporu açıklanmakta ve “Kabin Görevlileri Dikkat Dağıttı” başlığı kullanılmakta idi. OLAY : THY’nin Boeing 737-400 tipi Trakya uçağı, Adana Havaalanından kalkışından 11 dakika sonra bir tarlaya çakıldı. Uçak Suudi Arabistan-Cidde’ye hacıları almak üzere 2 pilot (Kaptan Kıvılcım Tuncer, İkinci pilot […]

Güneş gözlükleri bir pilotun gizemini sağlamakta beyaz eşarp ve deri ceket kadar önem taşır. Güneş gözlükleri bir pilotun en önemli duyusu olan görüşünün korunmasında önemli görev sahibidir. İyi bir güneş gözlüğü, kokpitte yoğun güneş ışığının bazı olumsuz etkilerini azaltarak, göz yorgunluğunu en aza indirerek ve göz dokularını zararlı güneş ışınlarına maruz kalmaktan koruyarak en uygun görsel performansın korunmasını sağlayabilir. Aksine, […]