Barodentalji / aerodentalji, irtifada gaz geniÅŸlemesine baÄŸlı diÅŸ aÄŸrıları anlamında bir terim olup, ilk kez 1937 yılında 5,500 ft irtifada rapor edilmiÅŸtir (1). Ä°kinci Dünya Savaşında askeri uçucularda görülme oranı %8’dir ve aynı oranın bugün de geçerli olduÄŸu, Ä°srail Hava K. uçucularında yapılan bir araÅŸtırmada belirlenmiÅŸtir. Bu araÅŸtırmada, uçuÅŸta diÅŸ aÄŸrısı çeken 331 uçucunun muayenelerinde %40,7 pulpitis, %18,5 apikal periodontitis […]

Her gün binlerce hava trafik operasyonu gerçekleÅŸtirilen dünya havacılığında kontrolörlerin operasyonel hata oranları çok düşüktür: 2003 yılı rakamı 100 bin uçuÅŸta 0,78 kadardır. FAA bu oranın daha da azaltılması için çalışmalar yapmaktadır. 1996-2004 yılları arasını kapsayan veritabanı analizinde, 8.887 operasyonel hata deÄŸerlendirilmiÅŸ, hataların çoÄŸunun kontrolörün pozisyon sorumluluÄŸunu aldığı ilk 20 dakika içinde yoÄŸunlaÅŸtığı (ilk 10 dakikada %16, ikinci 10 dakikada […]

Büyük kaza ve felaket durumlarında havadan hasta-yaralı taşınması yaÅŸamsal önemdedir. Ä°ngiliz Askeri Tıbbi Servisinin savaÅŸta ve barışta, askeri ve sivil acil durumlar için helikopterlerle göreve hazır timleri vardır (3). Alman Hava K. MedEvac Sisteminde, Airbus A-310 ve C-160 Transall hastane uçakları bulunmakta ve dünyanın herhangi bir yerindeki tıbbi acil durumlarda eÄŸitimli personel ile hizmet vermektedir. 2002 yılında Elbe nehrinin taÅŸmasıyla […]

Olgu -1,2: Ãœrdün Hava Kuvvetlerinde biri 36 yaşında, 2350 saat uçuÅŸu olan C-130 pilotu; diÄŸeri 30 yaşında, 1270 saat uçuÅŸu olan Black Hawk helikopter pilotu. Ä°lki 38 saatlik, ikincisi 19 saatlik uzun uçuÅŸları takiben (jet lag, yorgunluk-tükenmiÅŸlik halinde), tonik-klonik konvulsionlarla aniden ortaya çıkan grand mal epilepsi nöbeti geçirmiÅŸler. Her iki pilotta da MR normal, ancak EEG’de tipik epilepsi bulguları saptanmış. […]

Akselerasyon, birim zaman içindeki hızın deÄŸiÅŸim miktarıdır. Pilotun bu akselerasyona verdiÄŸi fizyolojik yanıtlar G kuvvetinin miktarına ve hareketin yönüne baÄŸlıdır. Ä°stirahat halindeki bir kiÅŸi normal yerçekimi kuvvetinin (1 G) etkisi altındadır. Ağırlığı 80 kg. olan bir pilot 2 G’de 160, 9 G’de 720 kilo vücut ağırlığına ulaşır. +Gz sırasında, kalp üzerindeki seviyelerde (beyin, göz) kan damarlarındaki hidrostatik basınç azalır. +Gz […]

Dekompresyon Hastalığı (DKH), hem dokularda inert (asal) gaz kabarcıkları oluÅŸumunun neden olduÄŸu dekompresyon rahatsızlığını, hem de ani bir dekompresyonda akciÄŸerlerde hava sıkışması ve alveol yırtılması sonucunda damar içine gaz girmesiyle oluÅŸan damarsal gaz embolisini içerir. Koroner gaz embolisi, uçucularda düşük basınç ortamına maruz kalındığında görülebilir. Atmosfer basıncındaki hızlı düşüşlerde dokularda ve damarlarda açığa çıkan azot gazı kabarcığının (bubble) boyutu dış […]

Böbrek taÅŸları pilotaj muayenelerinde zaman zaman karşılaşılan ve ürologların sertifikasyon verirken zorluk yaÅŸadıkları bir durumdur. Hatta bunun koroner arter ve atrial fibrilasyon hastalıklarından daha zor bir karar olduÄŸu ileri sürülmüştür. Taşın lokalizasyonu ve büyüklüğü, geçmiÅŸ renal kolik ve ameliyat öyküsü, pasajı engelleme-hidronefroz geliÅŸimi, enfeksiyon vb. gibi özelliklerine bakarak bazı öngörülerde bulunulabilirse de, koliÄŸin ne zaman baÅŸlayacağını kestirmek mümkün deÄŸildir. Karar […]

Meniere hastalığı, ani oryantasyon bozukluÄŸu ve ne zaman ortaya çıkacağı bilinmeyen vertigo ataklarına sebep olabileceÄŸinden uçucular için çok büyük önem taşır. Olgu 1: 46 yaşında, erkek, ticari havayolu pilotu olarak yaklaşık 13 bin saatlik uçuÅŸ tecrübesine sahip olup, 1. Sınıf saÄŸlık sertifikasının yenilenmesi gerekçesiyle baÅŸvurmuÅŸ. Zaman zaman bir tiazid grubu diüretik (Diazide) ile tinnitus ve kulak tıkanması sorununun kontrol altına […]

5 hava keseli standart anti-G suit’lere 1990’ların ortalarında Combat Edge (pozitif basınçlı solunum + göğüs koruyucu yelek) sistemi eklenmiÅŸ olmasına karşın, F-15 ve F-16 uçaklarında G kuvvetlerine baÄŸlı bilinç kaybı (G-LOC) bugün de önemli bir inkapasitasyon sorunudur. Pantolon veya tulum ÅŸeklinde giyilerek, ayakları da saracak biçimde dizayn edilmiÅŸ anti-G suit’ler (ATAGS) üzerinde 1987 yılından beri çalışılmaktadır ve G toleransını daha […]

2000 yılında dünyada 36 milyon AIDS hastası veya HIV (+) insan olduÄŸu, epidemi baÅŸlangıcından itibaren de 21.8 milyon kiÅŸinin öldüğü tahmin edilmekteydi. Hastaların %90’ı er geç nörolojik bozukluklar, HIV ensefalopatisi ve AIDS demansı göstermektedir. HIV (+) pilotlardan antiviral ilaç kullanmadan asemptomatik olan ve AIDS tanısı almamış olanlar, kontrollü olarak uçabilirler; ancak bu konuda da duygusal ve ihtilaflı görüşler vardır. Buna […]