Gece uçuÅŸlarında pilotların düşük ışıklı çevreye uyum saÄŸlamış olan gözlerinin birden parlak ışığa maruz kalması, kamaÅŸma, flaÅŸ körlüğü ve art hayal (after image) gibi geçici görsel bozukluklara neden olur. NTSB’nin 1982-2005 periyoduna ait 30, FAA’nın 1987-2005 periyoduna ait 28 uçuÅŸ olayı ve kazası bu probleme baÄŸlanmıştır. Bunların çoÄŸu (%57’si) yaklaÅŸma-iniÅŸ-taksi aÅŸamasında olmuÅŸtur. Bu tür olay ve kazaların kontrol altına alınması […]

OLGU – 1: Ä°ÅŸ kazası ile yaralanan 29 yaşında işçi. Kazanın, sanayi hidroliki tarafından göğüs bölgesinden sıkıştırılma biçiminde olduÄŸu ve 2 dakika kadar bilinç kaybı yaÅŸandığı öğrenildi. Kara ambulansı ile saha hastanesine kaldırılan hastanın KB:80 mm/Hg, ÅŸuuru açık ve koopere idi. Laparatomide hafif dalak yaralanması, grade-V saÄŸ lob karaciÄŸer yaralanması ve transvers kolonda hematom tespit edildi. Hastaya toplam 5 lt […]

ABD’de 1997 yılında havayoluyla seyahat eden insan sayısı 600 milyon olup, 1980’lerdeki sayının 2 katıdır. Her yıl yolcu sayısı da, yolcular arasındaki engelli, hasta ve yaÅŸlı insan oranı da artmaktadır. Yolculuk sırasında hastalanan insanlar için uçağın acilen en yakın meydana inmesi (diversion) çok kolay olmayan, masraflı ve zorda kalınmadıkça baÅŸvurulmayan bir yoldur. Bütün bu nedenlerle tıbbi sorunlar olabildiÄŸince uçak içinde […]

Askeri veya sivil havacılıkta savaÅŸ, afetler, kazalar veya gecikmeler nedeniyle uçuÅŸ görevleri çok uzayabilir. Jet lag’in de dahil olduÄŸu böylesi durumlarda uçucu performansının idamesi için uyarıcı ilaçlar kullanmak bir zorunluluk olabilir. Kafein en bilinen uyarıcı ilaçtır; yüksek dozlarında sinirlilik, çarpıntı ve uykusuzluk yapmakla birlikte, dikkat ve uyanıklılığı sürdürmek amacıyla çoÄŸu kiÅŸi kahve ve çay içmekte veya kafein tabletleri kullanmaktadır. Son […]

Kabin görevlilerinin, pilotlar gibi (JAR benzeri uçuÅŸa özel yapılandırılmış) periyodik saÄŸlık kontrollerinden geçirilme zorunluluÄŸu yoktur. Periyodik muayene zorunluluÄŸu olan 3. Sınıf uçucu grubunun fiziksel ve zihinsel hastalıkları nedeniyle uçuÅŸtan ayırılma oranları %8,2 iken, kabin görevlilerinin oranı % 38,3’dür. Aradaki büyük fark, kabin görevlilerinin de saÄŸlık kontrollerinin yönergelere girmesi gereÄŸini iÅŸaret ediyor gibidir. ABD’de yapılan bir araÅŸtırma sonuçlarına göre, uçuÅŸtan saÄŸlık […]

Diyabetik bir uçucu için en büyük kaygı, akut hipoglisemiye baÄŸlı beyin iÅŸlev bozukluÄŸu ve inkapasitasyondur. Bu nedenle askeri havacılıkta insüline bağımlı tip-1 diyabetli (DM) uçuculara uçuÅŸ görevi verilmez. Diyabet, ABD Hava K. uçucularının 1995-99 periyodunda uçuÅŸtan kesin olarak ayrılmalarını gerektiren 5 hastalıktan birisi olmuÅŸtur. ABD Kara havacılığında bu tanıyı alanların %78’i kalıcı biçimde uçuÅŸtan çıkarılmaktadır. Sivil havacılık istatistikleri: 1969-1976 yılları […]

Migren, erkeklerin %10, bayanların %17’sinin başını aÄŸrıtan bir rahatsızlıktır. %60 olguda aÄŸrı başın bir yarısındadır; birkaç saatten birkaç güne kadar sürebilir. Bulantı, kusma, ışık ve sesten rahatsızlık, görsel auralar, skotom, konuÅŸma bozukluÄŸu (afazi), vertigo, ataksi, pitoz, monoparezi, hemiparezi ve hemipleji olabilir. BaÅŸ aÄŸrısız migren ekivalanları da vardır. Tetikleyici faktörler: Açlık, bazı gıdalar, alkol, uykusuzluk, stres, yorgunluk, güneÅŸ ışığı, vs. (2). […]

Barodentalji / aerodentalji, irtifada gaz geniÅŸlemesine baÄŸlı diÅŸ aÄŸrıları anlamında bir terim olup, ilk kez 1937 yılında 5,500 ft irtifada rapor edilmiÅŸtir (1). Ä°kinci Dünya Savaşında askeri uçucularda görülme oranı %8’dir ve aynı oranın bugün de geçerli olduÄŸu, Ä°srail Hava K. uçucularında yapılan bir araÅŸtırmada belirlenmiÅŸtir. Bu araÅŸtırmada, uçuÅŸta diÅŸ aÄŸrısı çeken 331 uçucunun muayenelerinde %40,7 pulpitis, %18,5 apikal periodontitis […]

Her gün binlerce hava trafik operasyonu gerçekleÅŸtirilen dünya havacılığında kontrolörlerin operasyonel hata oranları çok düşüktür: 2003 yılı rakamı 100 bin uçuÅŸta 0,78 kadardır. FAA bu oranın daha da azaltılması için çalışmalar yapmaktadır. 1996-2004 yılları arasını kapsayan veritabanı analizinde, 8.887 operasyonel hata deÄŸerlendirilmiÅŸ, hataların çoÄŸunun kontrolörün pozisyon sorumluluÄŸunu aldığı ilk 20 dakika içinde yoÄŸunlaÅŸtığı (ilk 10 dakikada %16, ikinci 10 dakikada […]

Büyük kaza ve felaket durumlarında havadan hasta-yaralı taşınması yaÅŸamsal önemdedir. Ä°ngiliz Askeri Tıbbi Servisinin savaÅŸta ve barışta, askeri ve sivil acil durumlar için helikopterlerle göreve hazır timleri vardır (3). Alman Hava K. MedEvac Sisteminde, Airbus A-310 ve C-160 Transall hastane uçakları bulunmakta ve dünyanın herhangi bir yerindeki tıbbi acil durumlarda eÄŸitimli personel ile hizmet vermektedir. 2002 yılında Elbe nehrinin taÅŸmasıyla […]