Derin ven trombozu (dvt), toplardamarlardaki pıhtının neden olduğu damar tıkanması hastalığıdır. Uçak yolculuklarının dvt oluşumunu kolaylaştırdığı 60 yıl kadar önce fark edilmiş, Ekonomi Sınıfı Sendromu terimi ise, 1977 yılında Symington tarafından uçak yolculuğu sonrası gelişen akciğer embolisi olgularından esinlenerek yakıştırılmıştır. Uçak Yolculuklarında Derin Ven Trombozu Oluşumu Uzun uçuşlarda bacakların saatlerce belirli pozisyonda kasılı ve hareketsiz kalması, kan dolaşımını yavaşlatır; özellikle […]

Beyin kan akımının ve oksijenlenmesinin geçici olarak azalmasına bağlı bilinç kaybı durumlarının genel adı “senkop” tur. Bir yazıda insanların üçte ikisinin yaşamları boyunca en az bir senkop geçirdiği ileri sürülmektedir. Ortaya çıkış nedeni %11-52 olguda karanlıktır. Tanı koymada en önemli araçlar EEG, CT, MRI, SPECT ve PET’dir. Ancak beyin hastalıkları yönünden yapılan bu tetkikler çoğu zaman normal sonuç verir. Senkopların […]

Bir uçağın emniyetle kalkış, uçuş ve iniş yapmasından sorumlu 3 kişi varsa bunlar pilot, bakımcı ve hava trafik kontrolörüdür. Çağdaş havacılıkta özellikle hava trafik kontrolörlerinin (HTK) uçuştaki payları pilotlarınkine yakın ve birinci derecede önemli görülmektedir. Geçmişte pilot sorumluluğunda olan pek çok şey, bugün uçak sayı ve hızlarının artmasıyla HTK’ leriyle paylaşılır olmuştur. Farklı hız, irtifa ve yönlerde uçan değişik tiplerdeki […]

Hava yolu ile seyahatin giderek yaygınlaştığı, yılda iki milyar kadar insanın yolculuk amacıyla uçağa bindiği bir dünyada yaşamaktayız. Artan yolcu sayısı içindeki yaşlı ve hastalıklı insanların sayısındaki artış ise ticari havayolu şirketlerini her zamankinden daha çok tıbbi önlemler almaya zorlamaktadır. Yani, havaalanlarında uçuşla ilgili tıbbi problemleri ve müdahale usullerini bilen uzman doktorların görevlendirilmesi, mürettebatın da bu konularda eğitimli olması gerekmektedir. […]

Yolda yürürken veya istirahat esnasında bile ortaya çıkabilecek olan ani tıbbi yetmezlik – ATY (inkapasitasyon) durumları uçuş sırasında bir pilotun başına geldiğinde doğacak tehlikenin boyutu bireysel olmaktan çıkar, pilotun taşıdığı yolcu sayısından da fazla olabilir. Hatta yer koşullarında yaşamsal olmayan ve basit müdahalelerle yatıştırılabilecek olan bazı tıbbi problemler uçuş koşullarında pilotu yetersizliğe düşürme ve ağır kazaların nedeni olabilme potansiyelindedirler. Birçok […]

Havacılık dünyasında uçağı uçuran pilot ve diğer mürettebatın uçuş sırasında maruz kaldıkları ve hastalık/ölüm nedeni olabilecek özel durumlar üzerinde sürekli araştırmalar yapılmaktadır. Pilot ve diğer uçuş mürettebatının belirli tip kanserler için yüksek risk taşıdıkları kanısı yaygındır ve konuyla ilgili araştırmalar bunu doğrulamaktadır. Pilotların uçuştan ayrılmalarına neden olan hastalıklar sıralamasında kanserler üçüncü sırada yer almakta olup, ilk iki sırada kalp ve […]

Erkeklerin güç gerektiren işlerde öne çıkışları, havacılıkta da bayanlara nazaran bir önceliğe sahip olduklarını düşündürmüştür. Havacılığın fiziksel güce dayalı bir uğraş olduğu biçimindeki bu önyargı, onun bir erkek mesleği olduğu düşüncesini uzun yıllar tartışmasız kabulü ile sonuçlanmıştır. Bu yüzyılın dahi satranççılarından Bobby Fischer ve Garry Kasparov, “kadınların satranç oyuncusu olamayacakları, çocuk yetiştirmeyle ilgilenmelerinin daha iyi olacağı” biçiminde aşağılayıcı konuşmalar yapmakta […]

Oksijen yaşamın devamı için en önemli gereksinimlerden biri, belki de birincisidir. Oksijensizlik anoksi, solunum havasındaki oksijen azlığı (vücudun yeterli oksijen sağlayamaması) ise hipoksi olarak bilinir; her iki durum da vücut fonksiyonlarında ölüme kadar varan bozulmalara neden olabilir. 1. Dünya Savaşında bir İngiliz pilot, yüksek irtifada uçarken düşman bölgelerinin fotoğraflarını çekme görevi sırasında, gereksiz yere aynı bölgenin peş peşe 18 fotoğrafını […]

Uçucuların ilaç kullanımlarıyla ilgili kısıtlamalar üzerinde dünya havacılık tıbbında birçok çalışmalar yapılmış olmasına karşın, uçak tipi, uçuş statüsü ve görev niteliği farklarından dolayı kesin sınırlamaları içeren bir liste bulunmamaktadır. Konu kimi zaman uçucunun vitamin dahil hiçbir ilacı kullanmaması biçiminde kestirme kurallarla geçiştirilmektedir. NATO ülkelerince benimsenmiş olup STANAG’ lara girmiş bazı ilkeler var ise de, hergün yeni yeni ilaçların çıktığı günümüz […]

Psikoz ve intihar olgularının tümü sosyal prestiji zedeleyen durumlar olarak her zaman resmi kayıtlara geçmemekte, bu yüzden de gerçek sayılar bilinememektedir. Türk havacılık tıbbıyla ilgili ilk yayınlardan 1955 yılında basılan bir eserde “uçucularda psikoz vakalarının mühim bir yekun tutmadığı…” bildirilmektedir. ABD. Hava Kuvvetlerinde 1980’lerdeki durumla ilgili bir yayında ise yazarlar, yılda 15-20 uçucunun psikoz tanısı ile tedavi edildiğini bildirmişlerdir. Bu […]